NOS - Nieuws
      
Slachtoffer overleden na steekpartij in Rozenburg
Wo. 30 september 2020, 23:14


In de plaats Rozenburg in de Rijnmond is iemand aan de gevolgen van een steekpartij overleden. Volgens lokale media is het een jongen van zeventien. Hij overleed ter plaatse aan zijn verwondingen, nadat vergeefs geprobeerd was om hem te reanimeren.
RTV Rijnmond schrijft dat er veel paniek was onder omstanders. De politie is op zoek naar de dader. Het is niet bekend wat de aanleiding is geweest.
Bij de meldkamer van de politie kwam in eerste instantie een melding over een schietpartij binnen, maar het bleek om een steekpartij te gaan.
Dringend advies van kabinet maakt voor winkels weinig verschil
Wo. 30 september 2020, 22:37


De meeste winkels zullen hun klanten niet verplichten om een mondkapje te dragen, nu het kabinet het dringende advies geeft om dat in publieke binnenruimten wel te doen. "We doen een vriendelijk verzoek aan onze klanten", zegt een woordvoerder van een drogisterijketen. "Mensen die geen mondkapje dragen, gaan wij niet weigeren."
De medewerkers van de keten gaan wel mondkapjes dragen, net als die van veel andere winkelbedrijven. Ook bij die bedrijven is er weinig animo om mensen zonder mondkapje de toegang te weigeren. "Zolang er geen handhaving of toezicht is door goed opgeleide handhavers zijn we afhankelijk van de goede wil van onze klanten", laat een warenhuisketen weten.
Winkelpubliek in Den Haag reageert over het algemeen positief op het advies van het kabinet:
Levensmiddelenwinkels volgen het advies van hun brancheorganisatie CBL. Dat is hetzelfde als gisteren, toen het al gold voor de veiligheidsregio's Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond, Haaglanden en Brabant-Zuidoost.
"Wij ondersteunen het advies en communiceren dat aan de klant", zegt een woordvoerder van het CBL. "Bijvoorbeeld met posters of door medewerkers aan de deur. We gaan geen plicht opleggen. De keus is aan de klant, omdat iedereen wil voorkomen dat er discussies aan de deur ontstaan. Dan kunnen we agressie tegen medewerkers niet uitsluiten."
De brancheorganisatie KHN voor de horeca is sceptisch over het advies, omdat het kabinet en het RIVM geen wetenschappelijk gefundeerd bewijs voor het nut van mondkapjes hebben gegeven. Dat helpt volgens KHN niet bij het "creŽren en behouden van draagvlak".
Hoe iets 'wat geen bescherming biedt' toch landelijk geadviseerd werd
Wo. 30 september 2020, 21:55


Op het gebied van mondkapjes leek Nederland lange tijd het Gallische dorp uit de strip Asterix. Namelijk 'een dorpje dat dapper weerstand bleef bieden tegen de overheersing', in dit geval van landen waar mondmaskers wel in het openbaar worden gedragen.
Vandaag kwam daar een einde aan. Voor heel Nederland geldt nu het advies: draag in winkels en andere voor het publiek toegankelijke binnenruimten een mondkapje. "Het is een opmerkelijke draai", zegt politiek verslaggever Wilco Boom. Want ons land is een van de laatste in Europa die zo'n advies of verplichting invoeren, zo'n zeven maanden na het begin van de coronacrisis.
Op straat in Den Haag lopen de reacties over het mondkapjesadvies uiteen:
De druk op het kabinet werd simpelweg te groot. "Het kabinet en de adviseurs geloven nog steeds niet heel erg in het nut van mondmaskers. Maar in de samenleving neemt de roep om mondkapjes toe, daardoor ook in de Tweede Kamer."
Rutte is volgens Boom gezwicht voor die druk, legt hij uit in Nieuws en Co op NPO Radio 1. "Het motto van het kabinet is nu: als iedereen het wil, dan doen we het maar."
Premier Rutte legt in deze video uit voor welke plekken het advies geldt:
Aan het begin van de crisis is het kabinetsadvies nog: bewaar zo veel mogelijk beschermingsmiddelen voor de zorg, want daar is een tekort. Daarmee werden onder meer de mondkapjes van medische kwaliteit bedoeld.

Schijnveiligheid

Over niet-medische mondkapjes is het RIVM heel duidelijk. "Als u een mondkapje op zou doen dan zou dat geen bescherming bieden, dat hebben we steeds gezegd en dat is nog steeds het standpunt", zegt Jaap van Dissel op 1 april.
De maskers kunnen volgens het RIVM zelfs leiden tot schijnveiligheid. Dragers zouden als gevolg minder afstand houden of andere basisregels opvolgen, terwijl het nut van dit beschermingsmiddel gering lijkt bij niet-medische mondkapjes.
Halverwege april stellen Rutte en Van Dissel dit advies iets bij. Mondmaskers kunnen onderdeel worden van de exit-strategie (om uit de 'intelligente lockdown' te komen, red.), zodra de schaarste voorbij is. Zodat bepaalde beroepen veiliger kunnen worden uitgeoefend.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelt in april nog dat er onvoldoende bewijs is dat mondkapjes de overdracht van het coronavirus beperken in openbare ruimtes. Het advies van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) is net iets anders: een mondmasker helpt mogelijk in openbare ruimtes.
Die aanbeveling wordt bijvoorbeeld in Duitsland het uitgangspunt. Eind april maakt het buurland bekend dat mondmaskers dragen verplicht wordt in het openbaar vervoer. "Ik zie ook wat er internationaal gebeurt", zegt Rutte die maand. "Maar we hebben echt de beste deskundigen en die kijken constant naar de laatste inzichten. We zien wetenschappelijke inzichten soms verschuiven. Op dit moment zeggen onze deskundigen: het is niet nodig."

Verplicht in OV

Op 6 mei blijkt dat het kabinet overstag is gegaan is voor de nieuwste inzichten. Op een persconferentie maakt Rutte bekend dat vanaf 1 juni het dragen van een niet-medisch mondkapje verplicht wordt in het openbaar vervoer. Vanaf 11 mei wordt voor alle KLM-passagiers hetzelfde verplicht gesteld.
Van Dissel blijft kritisch en wijst erop dat de kwaliteit van de mondkapjes en het juist gebruik ervan cruciaal is. De RIVM-deskundige zegt tegen Kamerleden dat het effect van niet-medische mondkapjes in trein en bus zeer beperkt is; ze zouden hooguit 5 tot 10 procent van de besmettingen tegenhouden.
Ondertussen lijkt de discussie over het nut van mondkapjes in veel Europese landen al voorbij. Eind mei hebben deze landen in meerdere of mindere mate een mondkapjesplicht:
Wetenschappelijke consensus over het nut van het beschermingsmiddel is er nog niet. Maar als het ook maar enigszins kan helpen, waarom zouden we het dan niet doen? Die vraag stellen critici steeds luider aan het RIVM en het kabinet. Want ook de WHO adviseert vanaf juni om mondmaskers te dragen in openbare ruimtes
Eind juli blijkt uit een RIVM-studie dat het dragen van een mondkapje juist niet leidt tot de gevreesde onvoorzichtigheid. Het instituut wijst er overigens wel op dat andere studies toch weer aantonen dat mensen minder afstand houden. Weer geen uitsluitsel dus, maar wel weer munitie voor de voorstanders van een mondkapjesplicht.

Fauci adviseert Van Dissel

Dezelfde maand concludeert het Amerikaanse RIVM dat mond- en neusmaskers een van de krachtigste wapens zijn tegen de verspreiding van het virus. "Ik zou hem vragen te kijken naar de snel toenemende hoeveelheid data over het belang en de effectiviteit van gezichtsmaskers", zegt de prominente Amerikaanse corona-adviseur Anthony Fauci deze week nog tegen Jaap van Dissel in een interview met Nieuwsuur.
Als in september in Nederland de besmettingscijfers sterk oplopen, laait ook de discussie over mondkapjes weer op. Afgelopen maandag maakt Rutte bekend dat in grote steden het dragen van een mondkapje wordt geadviseerd in winkels. Een aantal OMT-leden en burgemeesters zegt later dat er volgens hen beter een landelijk advies kan gelden. Weer twee dagen later, vandaag dus, gaat Rutte overstag.
Het RIVM blijft niet overtuigd. "Waarschijnlijk helpen mondkapjes maar beperkt bij het voorkomen van besmetting van anderen", staat op moment van schrijven op de RIVM-website. Het is afwachten wat het voortschrijdend inzicht wordt nu voor heel Nederland hetzelfde advies geldt.
Passagiers uren vast in gestrande trein
Wo. 30 september 2020, 21:35


Tussen Amersfoort en Amsterdam hebben zo'n honderd passagiers bijna drie uur vastgezeten in een gestrande trein. Die kon rond 18.00 uur niet verder door een beschadiging van de bovenleiding op het traject tussen Naarden en Weesp.
In eerste instantie is geprobeerd de passagiers met bussen op te halen, maar dat lukte niet. De bussen bleken te zwaar waren voor een brug waar ze overheen moesten. Daarom werd een andere trein besteld die zo dicht mogelijk bij de gestrande trein werd gereden. Om 20.50 uur mochten de passagiers de gestrande trein verlaten. Ze werden te voet naar de vervangende trein geleid.
Vier andere treinen die ook stil kwamen te staan, konden eerder op eigen kracht verder.
De reparatie aan de bovenleiding gaat nog uren duren. Er rijden bussen tussen Hilversum en Weesp. Reizigers kunnen ook omreizen via Utrecht.
Congolese roofkunstactivisten van Afrika Museum staan terecht in Parijs
Wo. 30 september 2020, 21:28


In Parijs staat een groep activisten terecht die er eerder deze maand met een beeld uit het Afrika Museum in Berg en Dal vandoor wilden gaan. De groep die zich Unitť Dignitť Courage noemt, vindt dat kunstwerken die in de koloniale tijd uit Afrika naar Europa zijn meegenomen naar Afrika terug moeten worden gebracht.
De groep ging eerder in Frankrijk precies zo te werk als in Nederland; net als in het Afrika Museum in Berg en Dal probeerden ze in Marseille en Parijs met een Congolees kunstwerk een museum uit te lopen. En net als in Nederland maakten ze een video van hun actie die op Facebook werd gezet.
"Wij zijn de rechtmatige erfgenamen van deze kunstwerken", zei de leider van de groep, de in Congo geboren Emery Mwazulu Diyabanza. Het is volgens hem de hoogste tijd dat Afrikanen en mensen uit Latijns-Amerika en andere voormalige koloniŽn de kunstwerken terugkrijgen. Europese musea verdienen honderden miljoenen euro's met kunstwerken uit landen die nu straatarm zijn, zei hij.
De Franse regering veroordeelt de acties en zegt dat ze het overleg met Afrikaanse landen over de teruggave van kunstwerken doorkruisen. Op diefstal van historische voorwerpen staat in Frankrijk een maximale straf van 10 jaar cel en een boete van 150.000 euro. De aanklager pleitte voor een mildere straf. De uitspraak is op 14 oktober.
Dit is de video die de activisten in Berg en Dal maakten:
Tientallen fouten ontdekt bij intern onderzoek coronatestlijn
Wo. 30 september 2020, 20:53


Het callcenterbedrijf achter de coronatestlijn heeft fouten gemaakt bij de komst of het vertrek van 38 werknemers. De medewerkers ontvingen geen geheimhoudingsverklaring als ze in dienst kwamen, of hun accounts werden niet verwijderd na hun vertrek, waardoor ze nog toegang hadden tot privacygevoelige gegevens.
Werknemers en oud-werknemers van het bedrijf konden - in strijd met de privacywetgeving - zoeken in het GGD-systeem dat gebruikt wordt voor het inplannen en bellen van mensen die getest worden op het coronavirus. Zo konden ze onder meer de coronatestuitslagen van mensen opzoeken, bracht Nieuwsuur eerder deze maand aan het licht.
(Ex)-medewerkers van het bedrijf deden hun verhaal bij Nieuwsuur:
De problemen kwamen eerder deze maand aan het licht, waarna het bedrijf - Teleperformance - intern onderzoek deed. 1600 werknemersdossiers zijn de afgelopen weken doorgelicht, meldt RTV Oost.
Naar aanleiding van de 38 ontdekte fouten heeft het bedrijf maatregelen genomen. Er wordt nu twee keer per week gekeken of er accounts van vertrokken werknemers verwijderd moeten worden. Dat gebeurde voorheen ťťn keer per week. Ook heeft het bedrijf een geheimhoudingsverklaring gestuurd naar alle medewerkers die die nog niet hebben ondertekend.
Teleperformance wijt de problemen aan de korte tijd die het bedrijf had om de coronatestlijn op te zetten. "Zo'n groot project in zo'n korte tijd uit de grond stampen, dat is nooit gedaan", zegt directeur personeelszaken Liesbeth Polman.
"Met de aangescherpte regels hopen wij de privacy van patiŽnten te waarborgen. Maar duizend procent garantie dat er geen fouten gemaakt zullen worden, kan ik niet geven."
Kuzu (Denk) komt terug van zijn besluit om Tweede Kamer te verlaten
Wo. 30 september 2020, 20:48


Voormalig leider van Denk Tunahan Kuzu wil toch op de kandidatenlijst komen voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2021. In maart kondigde hij zijn vertrek aan uit de Haagse politiek. Het werk legde een groot beslag op zijn privťleven en hij wilde een andere weg inslaan.
Kuzu heeft nu besloten door te gaan, zo maakte hij vandaag via een persbericht en een livesessie op zijn Facebookpagina bekend. "Ik ben nog niet klaar", aldus het Kamerlid van de driemansfractie. Hij zegt de afgelopen tijd duizenden e-mails, berichten en brieven te hebben gekregen van mensen die willen dat hij blijft. "Deze oproepen hebben mij enorm aangegrepen."

Machtsstrijd

Zaterdag kozen de leden van Denk Farid Azarkan tot de nieuwe lijsttrekker van de Tweede Kamerverkiezingen. Azarkan had in maart het fractievoorzitterschap al overgenomen van Kuzu. Even later brak een openlijke machtsstrijd binnen Denk uit, waarbij Kuzu wegens een buitenechtelijke relatie door Kamerlid en partijvoorzitter SelÁuk ÷ztŁrk uit de partij werd gezet.
Kuzu herinnert in zijn persbericht aan deze periode: "Het is geen geheim dat ik een moeilijke periode heb doorgemaakt." Maar hij heeft zijn plezier in de politiek teruggevonden, zegt hij. "Door de vele oproepen uit het land ben ik toch de conclusie gekomen dat ik nog niet ben uitgestreden." De ruzie binnen de partij is inmiddels ook bijgelegd.
Het is nog niet zeker of Kuzu ook daadwerkelijk weer in de Tweede Kamer komt. Het is afhankelijk op welke plaats de kandidatencommissie hem zet en het aantal gehaalde zetels. In de laatste Peilingwijzer staat Denk tussen de 1 en 2 zetels.
'Meer structuur' in volgende debatten tussen Trump en Biden
Wo. 30 september 2020, 20:29


Om te voorkomen dat de volgende debatten tussen president Donald Trump en zijn uitdager Joe Biden opnieuw op chaos uitlopen, worden er maatregelen genomen. De Commissie PresidentiŽle Debatten maakt die binnenkort bekend.
Volgens de commissie heeft het debat van afgelopen nacht aangetoond dat er behoefte is aan een strakker format om een ordelijker verloop van de discussie te garanderen. De commissie liet zich lovend uit over Chris Wallace van Fox News, die het debat in goede banen probeerde te leiden.
Maar Wallace had het geregeld moeilijk. Met name Trump sprak vaak dwars door Biden heen. Een van de opties die genoemd worden, is een 'mute'-knop, zodat de debatleider de microfoons van Trump en Biden kan uitzetten.
Een korte impressie van hoe het eraan toe ging:
Het debat tussen Biden en Trump werd in de Verenigde Staten bekeken door net geen 29 miljoen mensen, blijkt uit voorlopige kijkcijfers. Dat is veel minder dan vier jaar geleden, toen het eerste debat tussen Trump en Hillary Clinton goed was voor ruim 45 miljoen kijkers. Nog niet alle kijkcijfers zijn binnen.
Meer zien van het felle en chaotische debat? Bekijk onze samenvatting:
Onbegrip over 'willekeur' bij coronaontheffingen theaters en popzalen
Wo. 30 september 2020, 20:22


Wel met meer dan dertig man naar een concert in Paradiso, waar in niet-coronatijden plek is voor 1500 bezoekers in de grote zaal, maar niet naar Afas Live, dat normaal 6000 bezoekers aankan. In Zwolle niet naar de film met 100 mensen, maar wel naar een cabaretvoorstelling in schouwburg Odeon.
De nieuwe coronamaatregelen van het kabinet, die stellen dat er binnen bij bijeenkomsten maximaal dertig man mogen zijn, leiden tot verwarring en onbegrip in de culturele sector. Of beter gezegd: de beslissing dat veiligheidsregio's zelf maar moeten besluiten of ze culturele podia een ontheffing geven om toch meer dan dertig bezoekers toe te laten.
Want welk theater of welk poppodium krijgt dan een ontheffing? Waarom is dat per regio anders? En waar is die uitzondering op gebaseerd?
Cabaretier Sanne Wallis de Vries cancelde haar voorstelling omdat niet duidelijk was of het theater een ontheffing kreeg:
In Amsterdam leek het erop dat er geen ontheffingen zouden worden verleend. Burgemeester Halsema zei gisteren het niet verantwoord te vinden om van die bevoegdheid gebruik te maken.
Acteur Nasrdin Dchar kon daarom niet anders dan zijn solovoorstelling Adem in Internationaal Theater Amsterdam (ITA) gisteren en vandaag uitstellen: "Afgelopen weekend had ik de eerste try-out gehad. En Amsterdam is altijd bijzonder om te spelen. Dus ik keek er heel erg naar uit", zei hij vanochtend tegen de NOS.
Een dag later ziet het er opeens heel anders uit. Want de veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland heeft besloten toch tien ontheffingen te verlenen, waaronder aan het ITA, Carrť en Paradiso. Zij mogen nu tot 250 bezoekers ontvangen.
De selectie is gemaakt op basis van twee criteria: of de zaal internationaal, nationaal of regionaal van vitaal belang is en of er minstens 100 mensen in kunnen als de coronamaatregelen in acht worden genomen. Burgemeester Halsema lichtte haar besluit in de gemeenteraad toe: "Ik realiseer me de willekeur, maar het blijft lastig, zeker met de hoeveelheid instellingen die wij hebben."

Vaste stoelen

Niet alleen binnen regio's is er sprake van willekeur, ook tussen regio's onderling. In de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant worden alleen ontheffingen overwogen voor plekken waar normaal minstens 600 mensen in kunnen. In de veiligheidsregio IJsselland wordt er alleen een ontheffing verleend aan theaters. Een van de criteria is daar of er permanente stoelen staan.
In de veiligheidsregio Brabant-Noord worden geen ontheffingen verleend, meldt Omroep Brabant, en Utrecht neemt volgens RTV Utrecht morgen een beslissing. De veiligheidsregio Haaglanden gaat voorlopig niet handhaven op het maximumaantal gasten.

Duidelijke lijn

Ook zanger Tim Knol heeft optredens moeten afzeggen: "Zo is het nu eenmaal. We zijn nu wel beter voorbereid dan in maart dat zoiets eraan zat te komen. Als we ons aan de coronaregels houden komt er een moment dat we weer meer kunnen. Het is ruk, maar er is een soort van lichtpuntje."
Remko van Kan van poppodium Hedon in Zwolle kreeg vanmiddag slecht nieuws, vertelde hij in het Radio 1-programma Nieuws en Co: "Helaas krijgen wij geen ontheffing. Het vaststaan van stoelen was een van de criteria. Op doorvragen wat nog meer criteria waren kregen we geen antwoord."
Tim Knol vindt vooral vreemd dat er in verschillende regio's verschillende regels gelden. "Trek een duidelijke lijn: overal 100 mensen, of overal dertig mensen. Dit geeft heel veel gedoe."
Voor Van Kan voelt het onrechtvaardig: "We hebben een track record dat we veilig concerten kunnen organiseren. We hebben wekenlang protocollen uitgewerkt en toegepast. Nu gaan we maar met onze medewerkers in beraad."
Knol benadrukt dat nergens zo goed de voorschriften worden nageleefd als in concertzalen. "Ik ben in de Effenaar geweest in Eindhoven, TivoliVredenburg in Utrecht. Nergens is het zo goed geregeld. Iedereen houdt afstand."
In tegenstelling tot in cafťs of op terrassen, of in supermarkten, aldus muziekjournalist Atze de Vrieze in Nieuws en Co: "Mensen komen echt voor het programma. Ze gaan naar hun stoel en gaan na afloop gelijk weer weg." Maar veiligheidsregio's zijn angstig, denkt hij: "Ze aarzelen, ze willen niet te ruimhartig zijn."
Voor veel artiesten is voor maximaal dertig mensen optreden geen optie. Nasrdin Dchar: "Wie moet je dan nu afbellen van de 180 man die een kaartje hebben gekocht? En voor dertig in een grote zaal is volgens mij ook niet leuk voor het publiek."
Tim Knol zou het wel overwegen: "Als er zalen zijn die dat willen, zou ik dat doen. Maar ik heb makkelijk praten met alleen m'n gitaar. Voor zalen moet het wel rendabel zijn."
Zorgmedewerkers vertellen: 'Hoe langer deze ellende duurt, hoe meer het met je doet'
Wo. 30 september 2020, 20:00


In de serie In de frontlinie publiceerden we in het voorjaar dagelijks de ervaringen van zorgmedewerkers die we volgden. Hoe is het nu met ze en hoe kijken zij naar de toename van het aantal coronapatiŽnten?
Jasper de Wit is huisarts in Vlaardingen. We spraken hem eerder in maart.
"Sinds een aantal weken presenteert het coronavirus zich weer nadrukkelijk. Afgelopen zomer was een ziekenhuisopname echt een uitzondering, nu begint het weer bijna regulier te worden.
Ik merk ook een ander effect, dat was er in het voorjaar ook: de vraag naar reguliere zorg neemt af. Je ziet dat mensen weer terughoudend worden om contact op te nemen met de huisarts.
In de huisartsenpost is sinds april een speciale afdeling voor coronapatiŽnten in bedrijf. Ik vrees dat we de komende tijd verder moeten opschalen.
Hoe langer deze ellende duurt, hoe meer het met je doet. Afgelopen weekend zag ik bijvoorbeeld een ernstig zieke coronapatiŽnt met een verstandelijke beperking. Ze moest overgeplaatst worden naar een ziekenhuis ver weg, omdat het in Rotterdam te vol was. Dan denk je: zo'n vrouw moederziel alleen in een voor haar totaal onbekende omgeving, met totaal vreemde mensen, hoe zou het nu met haar gaan? Dat houdt je bezig.
Omdat het nu al zo lang duurt, stapelen de schrijnende verhalen zich op. Bijvoorbeeld van patiŽnten die nu al zes maanden bezig zijn met terugkomen uit een diep dal. Die zie je moedeloos terugkomen, omdat het herstel niet vlot. Relatief jonge mensen, maar ook vijftigers die buiten adem zijn als ze van de bank naar de keuken lopen. Dat zie je niet zo terug in de dagelijkse statistieken, maar je ziet het wel in de spreekkamer.
Tegelijkertijd vormen die verhalen ook een belangrijk signaal: veel mensen hebben misschien niet zulke ernstige klachten, maar voor een deel van de samenleving is dit echt een zwaar virus, waar ze moeilijk of zelfs niet van afkomen.
Het is belangrijk dat we nu met z'n allen achter het coronabeleid gaan staan. Hou vol! Dat klinkt als een hartenkreet en dat is het ook."
Marije Veenstra is gezondheidszorgpsycholoog in verpleeghuis Gooiers Erf in Hilversum. We spraken haar begin april.
"In het voorjaar is ons verpleeghuis gespaard gebleven van corona. Dat is nu jammer genoeg niet meer zo. Sinds een paar weken is er ook corona bij ons. Half augustus werd de eerste besmetting ontdekt en ging het gehele verpleeghuis meteen in quarantaine.
We zijn nu een paar weken verder en de meeste afdelingen zijn gelukkig virusvrij en weer geopend voor bezoek. Het was zeker in het begin snel schakelen om te kijken hoe verspreiding binnen het verpleeghuis kon worden voorkomen.
En ook hoe we de quarantaine van de bewoners zo prettig en vrijwillig mogelijk konden laten verlopen. Zeker voor degenen die niet snappen wat er aan de hand is.
Het zijn pittige werkdagen op de afdelingen met covid-patiŽnten. Toch lijkt het beloop tot nu toe minder ernstig dan de verhalen die in april rondgingen over verpleeghuizen. Gelukkig is inmiddels alweer een aantal bewoners opgeknapt en is een deel van de positief geteste bewoners niet eens ziek geweest.
Bewoners die positief getest zijn moeten in quarantaine, dat kan heftig zijn voor ze. Ze moeten dan op hun kamer blijven, dat is voor mensen met dementie gemakkelijker gezegd dan gedaan. Sommigen vergeten de quarantaine, anderen zeggen dat ze helemaal niet ziek zijn. Daarom herhalen we vaak de uitleg en bieden we ze veel geruststelling. Ook proberen we wat afleiding te geven door posters op de deur of muziek.
In deze moeilijke periode heb ik het gevoel dat ik vanuit mijn vak echt iets kan bijdragen. Ik heb lange dagen gemaakt en weekenddiensten gedraaid, alles om eraan bij te dragen dat quarantaine zo prettig mogelijk voor bewoners zou zijn. Ik ga bij besmette bewoners langs in om met ze te praten en een luisterend oor te bieden. Ook pols ik hoe het gaat met medewerkers, want ook voor hen is deze situatie heftig. We doen dit allemaal samen."
Heiman Wertheim is arts-microbioloog in het Radboud UMC Nijmegen. We spraken hem in maart en april.
"Een groot verschil met het voorjaar is dat mensen meer wantrouwend zijn geworden of het er wel veilig aan toegaat in ziekenhuizen. Er is veel geroep vanaf de zijlijn waar mensen in meegaan. Zowel aan de kant van 'alles is een hoax' tot 'alles moet dicht en iedereen moet een mondkapje op'. Ik zie op sociale media veel de vraag: 'Waarom zijn er geen mondkapjes in de ziekenhuizen? Dat is onveilig.' Maar dat is niet juist. De ziekenhuizen zijn zeer veilig. Er wordt zoveel mogelijk digitaal gedaan, er is een goed testbeleid voor medewerkers en patiŽnten er is een controle bij de ingang.
Alles wat we in de eerste golf hebben gedaan op dit gebied heeft goed gewerkt, waarom moeten mensen bij de tweede golf dan dit opeens roepen? Zulke berichten kunnen een onveilig gevoel geven, waardoor mensen de zorg gaan mijden. Dat is juist onveilig.
In het ziekenhuis is nu meer rust dan in het voorjaar. We zijn voorbereid en hebben geleerd van de vorige golf. Het belangrijkste is dat we genoeg plek overhouden voor de reguliere zorg, zodat wij ook een gebroken teen en patiŽnt met kanker kunnen blijven behandelen.
Ook verwachten we ten opzichte van de golf minder beddendruk op de IC. Dit komt onder meer doordat relatief meer jonge mensen besmet raken en doordat we meer kennis hebben van corona en de ziekte beter kunnen behandelen.
Toch geeft het een grote druk op de totale zorg en merk je al dat er weer meer kwetsbaren en ouderen besmet raken. Wij als burger moeten meer gaan doen en verantwoordelijkheid nemen. Ik heb ook mijn ouders al sinds maart niet omhelsd. Ik zorg dat ik dat intieme contact op een andere manier kan ervaren. We zijn een goed opgeleid land: dan moeten we toch met elkaar gehoor kunnen geven aan de maatregelen."
Shell, Bam, Tata en†KLM schrappen duizenden banen, meer reorganisaties op komst
Wo. 30 september 2020, 19:31


Oliebedrijf Shell gaat wereldwijd tot 9000 banen schrappen. Bij het grootste bouwbedrijf van Nederland, BAM, verdwijnen honderden banen; bij Tata Steel in IJmuiden zouden 850 banen verloren gaan. En KLM moet uiterlijk morgen de reorganisatieplannen inleveren bij minister Hoekstra. De verwachting is dat ook daar veel banen zullen verdwijnen.
Dat roept de vraag op: is hier sprake van een corona-ontslaggolf en zal de werkloosheid hierdoor snel oplopen?

'Veel tijd voor reorganisatie'

"Het is logisch dat bedrijven nu reorganisaties aankondigen", zegt analist Cornť van Zeijl van vermogensbeheerder Actiam. "Iedereen heeft een tijd aangekeken hoe de coronacrisis zich ontwikkelt. En ze zien nu dat het niet verbetert, dat er een tweede golf komt en bedrijven moeten nu daarop reageren."
Maar de werkloosheid zal door dit soort aankondigingen niet meteen hard oplopen, verwacht ABN Amro-econoom Nora Neuteboom. "Bedrijven trekken veel tijd uit voor zo'n reorganisatie, Shell bijvoorbeeld tot eind 2022. En vaak worden eerst mensen die met pensioen gaan niet vervangen, werknemers vertrekken vrijwillig of ze worden omgeschoold en krijgen een nieuwe baan."

Niet alleen door corona

Dat grote bedrijven minder groot worden is volgens Ton Wilthagen, hoogleraar Arbeidsmarkt van Tilburg University, ook een structurele ontwikkeling die niet alleen door corona komt. "Door digitalisering, automatisering en robotisering zijn de grootste werkgevers van Nederland allemaal kleiner aan het worden. Samen met corona levert dat nu een vrij giftige cocktail op qua banenverlies."
De werkloosheid is in Nederland wel gestegen sinds corona, maar tot nu toe niet heel hard. In februari was het 2,9 procent, in augustus 4,6 procent. "Dat is nog steeds een beetje een 'natuurlijk' niveau", zegt Nora Neuteboom van ABN Amro. "En dat komt echt door de loonsubsidies van de NOW-regeling. Maar grote Nederlandse bedrijven zijn ondertussen wel aan het bekijken hoe ze zich moeten aanpassen aan de situatie."
Ze verwacht meer reorganisaties, zeker in sectoren die niet snel zullen terugkeren naar het niveau van voor corona. "Zoals reizen, vliegen, evenementen en catering. Bedrijven gaan nu zeggen: deze afdeling stoten we af, voor deze mensen is er geen werk mee. Eind dit jaar en vooral volgend jaar verwacht ik daardoor wel verdere stijgingen te zien van de werkloosheid."
Maar ook nu zijn er nog altijd bedrijven die wel mensen nodig hebben, zegt hoogleraar arbeidsmarkt Wilthagen. "Er is nooit een crisis waarin er geen enkele sector groeit. De vraag is nu: de mensen die hun baan verliezen, wat deden ze, wat kunnen ze en wat zouden ze kunnen? Matcht dat met de banen die er wel zijn?"
Volgens hem heeft Nederland geen goed systeem om mensen van de ene baan naar de andere te helpen, zoals sommige Scandinavische landen wel hebben. "Geld is niet het probleem, minister Koolmees heeft nu een hoop geld beschikbaar voor omscholing. Maar de organisatie is het probleem. Je hebt hier scholingsfondsen per sector. Maar je moet mensen over de grenzen van hun eigen sector aan scholing en werk helpen en dat is nu te moeilijk. Dat breekt ons enorm op."
Maandag publiceerden we dit artikel over beroepen waarin nog steeds volop baankansen zijn. Dit is de top-10 van 'krapteberoepen':
Door de tweede NOW-regeling krijgen bedrijven nu nog voor 1,3 miljoen werknemers loonsubsidie om mensen in dienst te houden terwijl hun omzet omlaag is gegaan. Morgen gaat de derde NOW-regeling in en die loopt tot juli 2021.
Op basis van het aantal NOW-gebruikers heeft ABN Amro een inschatting gemaakt hoe ver de werkloosheid kan oplopen. "Stel dat uiteindelijk 20 procent van die bedrijven het zonder subsidie niet meer redt, dan stijgt de werkloosheid van 4,6 naar 7,4 procent", zegt Nora Neuteboom.
Maar ze verwacht dat het door een aantal factoren niet zover zal komen. Eind 2021 verwacht ze een werkloosheid van ergens tussen de 6,5 en 7 procent. "Het kabinet trekt 1,4 miljard uit voor omscholing. Daarmee kan je zo'n 100.000 mensen omscholen. Die worden dan tijdelijk niet meegerekend als werklozen, want ze volgen een opleiding. En die omscholing kan ook werken als je mensen in kraptesectoren als de zorg en techniek aan het werk weet te krijgen."
Verder verwacht ze dat een deel van de mensen die hun werk verliezen geen nieuw werk zullen zoeken en dus niet tot de werklozen worden gerekend. "Bijvoorbeeld jonge mensen die zelf besluiten weer te gaan studeren, of partners van mensen die nog wel een baan hebben."
Boete voor werkgevers met steun die ontslagen werknemers niet helpen
Wo. 30 september 2020, 19:26


Werkgevers die na 1 oktober een beroep doen op loonkostensubsidie (NOW), kunnen een korting van 5 procent over het ontvangen subsidiebedrag krijgen als zij ontslagen werknemers niet helpen bij het vinden van ander werk. Dat schrijft minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer.
Bedrijven die om bedrijfseconomische redenen bij het UWV ontslag aanvragen voor werknemers, maar het UWV niet vragen hen te begeleiden bij het zoeken naar nieuw werk, krijgen deze boete. Koolmees spreekt van een inspanningsverplichting, zoals die vorige week is beloofd aan de Kamer.
De boete is tot stand gekomen na onderhandelingen met de oppositie over het derde steunpakket. PvdA-leider Asscher wilde een 'werkgarantie' voor werknemers die vanwege de corona-crisis worden ontslagen. Het kabinet vindt dit een te zware last voor het bedrijfsleven, omdat werkgevers dan niet toekomen aan het "herstructureren" of reorganiseren van hun bedrijf om faillissement te voorkomen.
Het kabinet heeft toegezegd erop toe te zien dat het personeel van bedrijven die steun ontvangen, niet zomaar op straat kunnen worden gezet.
Meer dan honderd kwetsbare asielzoekers uit Griekse kampen naar Duitsland
Wo. 30 september 2020, 18:39


Meer dan honderd kwetsbare asielzoekers die in Griekse kampen zaten zijn vertrokken naar Duitsland. Het zijn kinderen met gezondheidsproblemen en hun naaste familie en ook 53 alleenreizende minderjarigen.
De asielzoekers komen uit verschillende kampen op Griekse eilanden, waaronder het kamp Moria op Lesbos. Dat brandde enkele weken geleden voor een groot deel af, waardoor duizenden asielzoekers tijdelijk dakloos werden. Zes Afghaanse asielzoekers zitten vast op verdenking van brandstichting.
In totaal zijn nu meer dan duizend vluchtelingen uit de kampen elders in Europese landen ondergebracht. Naast Duitsland zijn dat BelgiŽ, Finland, Frankrijk, Ierland, Luxemburg en Portugal.
Nederland verklaarde zich na de brand bereid om honderd vluchtelingen op te nemen. Dat was een moeizaam compromis tussen de VVD, die de deur dicht wilde houden, en de andere drie coalitiepartijen.
In totaal wonen er 26.000 vluchtelingen in kampen op Griekse eilanden. Zij zijn daar in bootjes naartoe gevlucht vanaf het Turkse vasteland.
'Stand back and stand by': euforie bij Proud Boys na uitspraak Trump
Wo. 30 september 2020, 18:11


Het tumultueuze televisiedebat tussen de Amerikaanse president Trump en zijn Democratische rivaal Joe Biden blijft de gemoederen in de VS bezighouden. De confrontatie tussen de twee wordt omschreven als fel en chaotisch, waarbij met name Trump voortdurend zijn rivaal probeerde te ontregelen. Binnen de kringen van Proud Boys, een rechtsextremistische organisatie in de Verenigde Staten, heerst sinds het debat een opgetogen gevoel.
Onder meer rassenrelaties en de anti-racismeprotesten kwamen bij het debat ter sprake. Moderator Chris Wallace vroeg of president Trump afstand wilde nemen van gewelddadige milities en te verklaren dat ze moeten stoppen met geweld. De president zei daarop dat hij bereid is om alles te doen en dat hij vooral vrede wil. Vervolgens vroeg Trump om een voorbeeld van zo'n groep, waarna Biden de Proud Boys noemde.
Het antwoord dat daarop volgde was "stand back and stand by", oftewel "houd jullie gedeisd en blijf paraat":
Veel Proud Boys-leden reageerden vrijwel onmiddellijk in afgesloten groepen op sociale media enthousiast. Ze noemden de uitspraak daarin historisch en "een stilzwijgende goedkeuring voor hun gewelddadige acties", volgens The New York Times.

Mannenbeweging

De Proud Boys zijn een extreemrechtse en neofascistische beweging die zichzelf omschrijft als 'een pro-Westerse en broederlijke organisatie'. De groep bestaat uit mannen, die openlijk (politiek) geweld steunen. Ze zijn tegen immigratie, voor de wapenwet en staan voor de traditionele rolverdeling tussen man en vrouw. Ook in Canada, het Verenigd Koninkrijk en AustraliŽ zijn Proud Boys-groepen actief.
De beweging is in 2016 opgezet door Gavin McInnes, een van de oprichters van Vice Media. Twee jaar later stapte hij uit de groep, naar eigen zeggen omdat het geweld zich in veel gevallen richtte op ras en hij zich vooral hard wilde maken voor de 'westerse waarden'. McInnes heeft de groep vernoemd naar het lied Proud of Your Boy uit de Disney-film Aladdin.
Bij de zogenoemde Unite the Right-rally in Charlottesville in augustus 2017 kregen de Proud Boys meer bekendheid. Die betoging, waar destijds veel neonazi's op afkwamen, liep uit de hand. Een vrouwelijke tegendemonstrant kwam om het leven toen een rechtsextremistische betoger in een auto inreed op de menigte. Ook viel er een aantal zwaargewonden.

'Haatgroep'

Het Southern Poverty Law Center (SPLC), een Amerikaanse organisatie die racistische groepen in kaart brengt, noemt de Proud Boys een haatgroep, die bekendstaat als 'anti-islam en vrouwonvriendelijk'. Voor die classificatie hebben de Proud Boys het SPLC aangeklaagd.
Hoewel veel mensen de beweging tot alt-right rekenen, ontkennen ze zelf elke connectie.
In de afgelopen maanden zijn de Proud Boys meerdere malen betrokken geweest bij geweld, onder meer rond Black Lives Matter-demonstraties zoals in Portland eind augustus.
Vorig weekend hielden Proud Boys een betoging in Portland, waar diezelfde dag ook demonstraties waren van een Antifa-groep en de Black Lives Matter-beweging. Ze noemden hun rally een manier om steun te betuigen aan "de president, de politie en het rechtssysteem". De gemeente riep van tevoren de noodtoestand uit en zette meer veiligheidstroepen in.
Proud Boys-leden communiceren vooral via geheime socialemediakanalen, zoals afgesloten Telegram-groepen en Parler. In 2018 werd de groep al van Instagram, Facebook en Twitter verbannen. De BBC schrijft dat Enrique Tarrio, de huidige voorzitter van de beweging, via Parler heeft gereageerd op Trumps uitspraak. "Ik doe niets meneer, ik sta paraat meneer!", is te lezen op een screenshot.
Op sociale media zou bovendien een nieuw logo van de Proud Boys rondgaan, met de slogan "Stand back, stand by".
Ook de Australische tak reageert op de uitspraak Trump. "De reden waarom hij ons niet beschuldigde van wit-nationalisme, is omdat wij dat simpelweg niet zijn", staat op hun website.

'Trumps Amerika'

Op Twitter verwijst Biden naar de enthousiaste reacties die rondgaan van Proud Boys-aanhangers. "Dit. Dit is Trumps Amerika", schrijft hij boven een retweet met screenshots van reacties.
Volgens The New York Times heeft een adviseur van Trump gezegd dat de president slechts bedoelde dat de Proud Boys moeten ophouden.
Verpleegster in Canada ontslagen na uitschelden stervende vrouw
Wo. 30 september 2020, 18:04


In Canada wordt onderzoek gedaan naar de dood van een 37-jarige inheemse vrouw in een ziekenhuis. De vrouw filmde haar behandeling; in die livestream op Facebook was te zien dat ze in paniek was en dat het personeel haar belachelijk maakte. Een betrokken verpleegster is al ontslagen.
De Canadese zender CBC zette een deel van het filmpje online:
Premier Legault van de Franstalige regio Quťbec noemt de beledigingen racistisch en onacceptabel. Hij kondigt een grootschalig onderzoek aan naar de doodsoorzaak van de vrouw.
Volgens belangenorganisaties is het incident een voorbeeld van systemisch racisme tegen inheemse volkeren in het Canadese zorgstelsel.

Morfine

De 37-jarige Atikamekw-vrouw was zaterdag opgenomen in het ziekenhuis in de plaats Joliette, ten noorden van Montreal. Joyce Echaquan klaagde over maagpijn. Ze had het idee dat ze bij haar behandeling te veel morfine had gekregen. Daarom besloot ze via haar telefoon een livestream te beginnen.
In de video schreeuwt Echaquan om hulp. Aan het einde van het filmpje is te horen dat twee verpleegsters zeggen dat de vrouw "zo dom als wat" is. Ook werd er gezegd: "Ze is alleen goed voor seks en dood beter af". Een van de vrouwen zegt dat Echaquan slechte keuzes heeft gemaakt in haar leven en vraagt haar wat haar kinderen van haar gedrag zouden denken.
Vlak na het maken van de opnames overleed Echaquan. Ze laat zeven kinderen na.
Dinsdag was er voor het ziekenhuis een herdenkingsbijeenkomst voor Echaquan. Ook is er een crowdfundactie opgezet voor haar kinderen.
Een rapport uit 2015 concludeerde dat inheemse volkeren in Canada kampen met racisme in de zorg. Premier Legault spreekt tegen dat discriminatie systemisch is in de gezondheidszorg, meldt de Canadese nieuwssite CBC. Hij erkent wel dat er sprake is van racisme, maar dat gebeurt volgens hem niet constant en op grote schaal.
Gevolgen uitval kinderopvang beperkt, branche voelt zich in de steek gelaten
Wo. 30 september 2020, 17:09


De gevolgen van de uitval van personeel in de kinderopvang door corona vallen mee, zeggen de brancheverenigingen. Wel voelt de sector zich in de kou gezet door de overheid.
Uit een enquÍte onder opvangorganisaties blijkt dat ongeveer duizend kinderen op sommige dagen thuis moesten blijven omdat te veel opvangmedewerkers zich ziek hadden gemeld. Volgens een inschatting van de organisaties betekent dat dat het er in de praktijk zo'n tienduizend waren.
In totaal gaan er zo'n 800.000 kinderen in Nederland naar de opvang. Bij ongeveer 10 procent van de opvangorganisaties konden kinderen wel eens niet terecht door uitval van personeel.
Brancheorganisaties BK (Brancheorganisatie Kinderopvang) en BMK (Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang) zeggen dat dreigende sluiting vaak kon worden voorkomen door personeel op grote schaal commercieel te testen. Ruim 40 procent van de aangesloten opvangorganisaties heeft deze coronatests ingekocht om medewerkers met coronaverschijnselen weer zo snel mogelijk voor de groep te krijgen.
De sector is teleurgesteld dat medewerkers niet in aanmerking komen voor de voorrangsregeling bij de gratis coronatesten van de GGD's. Personeel in het onderwijs en de zorg krijgt wel voorrang.

Creatieve oplossingen

Volgens de brancheverenigingen proberen opvangorganisaties de uitval ook op te vangen door groepen samen te voegen of invalkrachten in te zetten, bijvoorbeeld mensen die normaal gesproken een kantoorfunctie hebben. Maar de ruimte daarvoor is beperkt vanwege de regels voor minimaal toezicht in de kinderopvang. Daarom is de overheid gevraagd om duidelijkheid te geven over welke noodoplossingen zijn toegestaan, maar daar is geen antwoord op gekomen.
"Nu gaan we zelf maar een kader maken voor onze leden dat aangeeft welke stappen ze kunnen zetten om te voorkomen dat organisaties boetes krijgen vanwege te weinig personeel op de groepen", zegt BMK-voorzitter Monique Vreeburg. "Van de overheid komen de handvatten voorlopig niet."

Honderdduizenden euro's

De sector voelt zich in de steek gelaten. "We hebben gevraagd om voorrang bij het testen, dat hebben we niet gekregen. We hebben gevraagd om een coulanceregeling met bruikbare handvatten voor ons en de inspectie hoe we om moeten gaan met de personeelstekorten. Dat hebben we niet gekregen", zegt BK-voorzitter Emmeline Bijlsma. "De centrale inkoop van testen die de brancheorganisaties hebben gefaciliteerd, heeft de branche al honderdduizenden euro's gekost."
Hierdoor wordt de kinderopvang volgend jaar nog duurder, zeggen de brancheorganisaties. Ze verwachten dat de tarieven met 4 tot 4,5 procent stijgen, terwijl het toeslagtarief met 3,5 procent omhoog gaat. Daardoor zouden de toeslagtarieven en de werkelijke kosten voor ouders steeds verder uit elkaar lopen. "Het zou de overheid sieren als ze hier rekening mee houdt en vanwege de uitzonderlijke context, de maximum uurtarieven verder verhoogt", zegt Bijlsma.
Opening grootste windpark van Nederland; meeste stroom naar datacenter Microsoft
Wo. 30 september 2020, 17:05


In de Wieringermeer is het grootste windpark op land van Nederland geopend. Voor de eigenaar van het park, het bedrijf Vattenfall, betekent het een feestje, voor een aantal omwonenden een bittere pil. Zij voelen zich onvoldoende serieus genomen in hun bezwaren tegen het park.
Een van de dingen die ze stoort, is dat veel groene stroom naar een datacentrum van Microsoft gaat. De molens kunnen stroom opwekken voor 370.000 huishoudens, maar het grootste deel van de elektriciteit gaat naar dat datacentrum, in het nabijgelegen Middenmeer.
In het windpark staan 82 windmolens verspreid over een gebied van 15 bij 20 kilometer, waar het vaak hard waait. Ze zijn het resultaat van het beleid in Noord-Holland om losse windmolens weg te halen, en die te vervangen voor grotere exemplaren in strakke lijnopstellingen.

Klein duimpje

Boer Han Lammers heeft uitzicht op een flink aantal van de nieuwe molens. "Hartstikke goed hoor, die groene stroom", zegt hij, "maar het is jammer dat veel van die stroom naar Microsoft gaat, naar dat datacentrum, en wij profiteren er als buurt veel te weinig van."
Er had ook meer inspraak moeten zijn, vindt hij. Hij heeft wel bezwaar gemaakt, samen met 1100 anderen. "Maar bezwaar maken tegen een reus is gewoon heel moeilijk als kleinduimpje."
De problematiek van de stroom vretende datacenters speelt niet alleen in de Wieringermeer. Op veel meer plekken in het land sluiten multinationals contracten voor de afname van groene stroom. Alleen al in Noord-Holland staan nu 57 datacenters en zijn er vergevorderde plannen voor nog meer.
Maar Vattenfall vindt dat kritische vragen hierover niet aan hen gesteld moeten worden, maar aan de Nederlandse overheid. Die bepaalt immers of en onder welke voorwaarden bedrijven zich in Nederland kunnen vestigen. Ruben Lindenburg van Vattenfall zegt: "Het enige waar wij ons mee bezig houden is het vergroenen van het energieaanbod en daar mag iedereen gebruik van maken, dus ook Microsoft. En ook de huishoudens hier in de Wieringermeer."
Bovendien laat het bedrijf de buurt meeprofiteren. Er is een regeling waardoor mensen die binnen een straal van 1250 meter van de molens wonen, geld krijgen overgemaakt. En er is een fonds voor de gemeenschap, waaruit bijvoorbeeld geld naar een zwembad in de omgeving kan gaan.
Ook de vraag of groene stroom niet helemaal gereserveerd zou moeten worden voor de Nederlandse bevolking, omdat anders wellicht de klimaatdoelstellingen in gevaar komen, moet volgens Vattenfall door de overheid beantwoord worden. "Een debat over de komst van grote energieverbruikers naar Nederland en de invloed daarvan op de duurzaamheiddoelstellingen, is in onze ogen een breder, maatschappelijk debat, dat niet specifiek gaat over Vattenfall of Windpark Wieringermeer."
Binnen de provinciale politiek was er wel discussie, maar volgens de provincie komen nieuwe groene stroomprojecten vanaf nu anders tot stand, met meer betrokkenheid van burgers. De SP stelde er afgelopen zomer vragen over aan het provinciebestuur. Bijvoorbeeld of de provincie de angst deelt dat het draagvlak voor duurzame energie onder druk komt te staan, als gevolg van de grote hoeveelheid stroom die naar multinationals gaat.
De provincie antwoordde: "Nee, daar zijn wij niet bang voor want we doen het nu fundamenteel anders." Plannen voor duurzame energie worden nu gemaakt door regio's in de zogenoemde Regionale Energie StrategieŽn, waardoor ze 'bottom-up' tot stand komen.

Hakken in het zand

Maar volgens Sijas Akkerman van de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland heeft het windpark Wieringermeer wel degelijk het draagvlak voor nieuwe groene energie aangetast. "Veel mensen en gemeenten zetten nu de hakken in het zand. En logisch ook. Want het geld gaat naar de pensioenen van mensen in ScandinaviŽ, de stroom gaat naar een Amerikaanse multinational, en de mensen hier kijken tegen de molens aan."
Grote vraag is daarnaast, zegt Akkerman: moeten die datacentra nou uitgerekend in een van de meest dichtstbevolkte landen van Europa komen? Het realiseren van voldoende groene energie is al moeilijk genoeg, zegt hij. "Het moet in ieder geval niet zo zijn dat wie het meeste betaalt de meeste groene stroom krijgt."
Ook kabinet: dringend advies om mondkapje te dragen in binnenruimtes
Wo. 30 september 2020, 17:01


Het kabinet komt voor heel Nederland met het advies om in winkels en andere voor het publiek toegankelijke binnenruimten vanaf nu een mondkapje te dragen. Premier Rutte zei in een coronadebat in de Tweede Kamer dat op die manier zoveel mogelijk ťťn lijn wordt getrokken.
Het advies geldt per direct, zei Rutte:
Het kabinet komt daarmee tegemoet aan de wens van een ruime Kamermeerderheid. Bijna alle sprekers zeiden dat er nu te veel verwarring en onduidelijkheid is en dat er te veel verschillen zijn tussen regio's.
Gisteren pleitten regeringspartij D66 en een aantal oppositiepartijen al voor meer eenduidigheid en in het Kamerdebat van vandaag sloten de regeringspartijen VVD, CDA en ChristenUnie en anderen zich daarbij aan.

Komende dagen uitwerken

Rutte zei dat op dit punt "een stap moet worden gezet", hoewel ook hij niet verwacht dat dit dť maatregel is om het aantal besmettingen weer omlaag te brengen. "Maar het kan bijdragen", zei hij verder. De premier voegde eraan toe dat de maatregel de komende dagen moet worden uitgewerkt, omdat er ook meteen weer nieuwe vragen door ontstaan. Hij vindt bijvoorbeeld dat het advies niet zou moeten gelden voor middelbare scholen.
De premier wil het voorlopig laten bij een dringend advies; vooralsnog gaat een verplichting hem te ver.
Op straat in Den Haag lopen de reacties op het advies uiteen:
Het kabinet vroeg het Outbreak Management Team eerder om een nader advies over de voors en tegens van mondkapjes en sinds gisteren geldt voor een aantal regio's al het dringende advies om in bijvoorbeeld winkels en de horeca zo'n kapje te dragen. VVD-fractievoorzitter Dijkhoff zei dat het OMT vooral over de 'hoe-vraag' moet adviseren, maar dat het kabinet er vandaag al voor moet kiezen dat ze worden gedragen.
In het Kamerdebat toonden alle sprekers tot nu toe zich zeer bezorgd over de ontwikkeling van het virus. In grote lijnen is steun voor de maandag aangescherpte maatregelen, maar een aantal fracties vindt de maatregelen niet ingrijpend genoeg of te laat genomen. Ook drongen veel fracties aan op het gebruik van mondkapjes in alle verpleeghuizen.
Rutte erkende dat de vůůr maandag genomen maatregelen voor bepaalde regio's waarschijnlijk niet stevig genoeg waren. Hij wil lessen trekken en zei dat er mogelijk eerder had moeten worden 'opgeschaald'.

Coronamoeheid

In het debat zei de premier verder dat niemand weet wanneer er een eind kan komen aan deze heftige periode. Hij erkende dat de 'coronamoeheid' toeslaat en dat steeds meer van de mentale weerbaarheid van mensen wordt gevraagd: "Deze situatie grijpt diep in en laat weinigen onberoerd. Wij mensen zijn ten diepte sociale wezens, terwijl de bestrijding van het virus schreeuwt om minder sociale contacten. Dat schuurt." Hij riep nog eens iedereen op zich aan de regels te houden en benadrukte dat het niet zozeer om de maatregelen zelf als wel om het gedrag van mensen gaat.
Het kabinet evalueert de komende tijd welke maatregelen op het niveau van regio's kunnen worden genomen en welke landelijk. Als het huidige pakket niet blijkt te werken., noemde hij als mogelijkheden het helemaal sluiten van de horeca en van de cultuur- en sportsector.
Internationale bende opgepakt voor mensensmokkel tussen Calais en Dover
Wo. 30 september 2020, 15:20


Opsporingsdiensten uit Nederland, BelgiŽ, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zijn er dankzij samenwerking in geslaagd om een mensensmokkelnetwerk te ontmantelen. Het gaat om smokkelaars die migranten overbrachten via Calais naar Dover.
Er zijn zeker twaalf arrestaties verricht, waarvan twee in Nederland. Er zijn onder meer twaalf voertuigen, tien rubber boten met motor, 152 reddingsvesten, een caravan, juwelen, telefoons en 48.000 euro cash in beslag genomen.
Volgens de diensten is het overbrengen van migranten in kleine boten een steeds hardnekkiger probleem in Het Kanaal, de zeestraat tussen Frankrijk en Engeland. Sinds 2018 zijn er meer dan 4600 migranten opgepikt bij de Engelse kust.
"Het is een mooie slag die we geslagen hebben", zegt majoor Robert van Kapel, woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. "Je wilt niet alleen de migranten behoeden om die levensgevaarlijke reis te maken, maar juist ook de organisatie daarachter pakken die heel veel geld verdient over de rug van deze mensen."
KLM-directeur dient morgen reorganisatieplan in, met of zonder akkoord met bonden
Wo. 30 september 2020, 15:09


Hij kan er niet onderuit. KLM-directeur Pieter Elbers moet morgen zijn reorganisatieplan indienen bij het kabinet. Maar er is nog geen akkoord bereikt met de vakbonden over ontslagen en loonoffers, en het is niet de verwachting dat de slotronde van de onderhandelingen vandaag nog wat gaat opleveren. Ook als dat niet lukt, gaat Elbers zijn reorganisatieplan indienen, desnoods zonder akkoord met de bonden.
KLM moet gaan reorganiseren, dat is een voorwaarde van minister Hoekstra van FinanciŽn om in aanmerking te komen voor de beloofde staatssteun van 3,4 miljard euro. Het bedrijf is hard geraakt door de coronacrisis. Eind juli maakte het bedrijf al bekend in totaal 4500 tot 5000 banen te schrappen, bij het grondpersoneel, cabinepersoneel en bij de piloten.
Maar er moest nog met de bonden worden onderhandeld over een sociaal plan. Dat gaat over de voorwaarden waarop de banen geschrapt gaan worden, en de vraag of en hoeveel loon werknemers die blijven moeten opofferen. Deze middag had de slotronde van de onderhandelingen gehouden moeten worden, om te beoordelen of de lasten van de bezuinigingen gelijk verdeeld zouden zijn, maar er valt niks te boordelen want bij geen van de drie categorieŽn KLM'ers (grondpersoneel, cabinepersoneel en piloten) is een akkoord bereikt, ondanks de laatste voorstellen die nog vannacht zijn uitgewisseld.

Harde deadline

Wat de status is van het reorganisatieplan dat Elbers morgen indient, zonder akkoord met de bonden, is onduidelijk. Minister Hoekstra heeft aan de NOS laten weten dat wat hem betreft 1 oktober een "uiterste datum" is en daarmee dus een harde deadline. Ondertussen heeft hij al wel geld overgemaakt aan KLM: 277 miljoen euro. Verder kon de luchtvaartmaatschappij 665 miljoen lenen bij banken, met staatsgarantie.
De rest van het geld komt pas vrij als het reorganisatieplan is goedgekeurd. Daar heeft de minister wel enkele weken voor nodig na morgen, is de verwachting. In totaal heeft de regering 3,4 miljard euro toegezegd aan KLM omdat de maatschappij zwaar wordt getroffen door de coronacrisis. De luchtvaartmaatschappij vliegt nu ongeveer op halve kracht.
Ontslagen en kortingen op salarissen zijn daarom onvermijdelijk. Daar zijn alle partijen het over eens. Alleen de manier waarop en hoeveel, dat zijn de vraagstukken waar de verschillende vakbonden en de directie van KLM niet uitkomen, non-stop onderhandelingen afgelopen weken ten spijt.

'KLM luistert niet'

Alle categorieŽn KLM'ers hebben voorstellen gedaan om de crisis door te komen. Maar de bonden klagen dat KLM niet of nauwelijks luistert. De pilotenvakbond komt daarom niet eens naar het slotoverleg: "Wij praten liever over inhoud dan een theekransje te houden", zegt een woordvoerder. De Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) is verontwaardigd dat hun voorstel om 20 procent salaris in te leveren, genegeerd is.
De grootste klacht van de bonden van het grondpersoneel is dat, in hun ogen, de race naar de bodem wordt voortgezet, dat vaste arbeidsplaatsen verdwijnen ten gunste van flexkrachten. Het vervallen van onregelmatigheidstoeslagen voor mensen die minder dan anderhalf keer modaal verdienen vinden ze indruisen tegen de kaders die de Tweede Kamer heeft gesteld aan de staatssteun.
De Vereniging van Nederlands Cabinepersoneel heeft grote moeite met het sociaal plan zoals dat voorligt. Ze zijn, voor zover nu bekend, niet akkoord met de voorwaarden voor ontslag. De verwachting is dat, als gevolg van de reorganisatie, zeker duizend van de 30.000 KLM'ers boventallig zullen worden.