NOS - Politiek
      
Blokkeren minister is 'onacceptabele intimidatie', zeggen Kamerleden
Wo. 8 juli 2020, 22:47


Kamerleden vinden dat de protestacties van boeren van de afgelopen dagen een grens over zijn gegaan. "Als je een activist thuis wil opzoeken, als je de minister belet om haar werk te doen, dan spreken we echt niet meer van actievoeren of van demonstreren, dat is intimidatie en dat is onacceptabel", zegt GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver.
Uit protest tegen de stikstofplannen van het kabinet blokkeerden boeren deze week snelwegen en distributiecentra van supermarkten. Gisteren zochten meer dan honderd boeren met trekkers milieuactivist Johan Vollenbroek thuis in Nijmegen op. De politie moest eraan te pas komen om te voorkomen dat de boeren de stad introkken met hun voertuigen.
Vanmorgen hield een groep boeren minister Carola Schouten van Landbouw tegen op een werkbezoek in Zeeland door de weg te blokkeren met trekkers. "Als je met de trekker op bezoek gaat bij mensen thuis en als je met de trekker ervoor zorgt dat mensen hun werk niet meer kunnen doen, dan is er geen sprake meer van demonstratie maar van intimidatie", zegt ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber.
D66-fractievoorzitter Rob Jetten: "Ik heb de afgelopen weken regelmatig met verbazing gekeken hoe ver die protesten konden gaan. Het is goed dat heel veel burgemeesters nu een rode lijn trekken." Helma Lodders (VVD): "Protesteren en demonstreren is een goed recht, maar dat mag nooit leiden tot dreigende of gevaarlijke situaties."

'Onaanvaardbare intimidatie'

Om dit soort situaties te voorkomen, hebben Friesland, Drenthe en Groningen trekkers als protestmiddel verboden. "We hebben keer op keer gezien dat men die trekkers gebruikt om enorm te intimideren", zegt Koen Schuiling, burgemeester van Groningen en voorzitter van de Veiligheidsregio Groningen. Bij boerenprotest in zijn stad ontstonden vorig jaar al levensgevaarlijke situaties.
Ook deze week gaan boeren te ver, vindt Schuiling. "Men heeft bijvoorbeeld wegen geblokkeerd die vrij moeten blijven voor ambulances of voor de brandweer. Men heeft trekkers zo neergezet dat het ziekenhuis niet meer bereikbaar was. Ik vind het onaanvaardbaar."
Actiegroep Farmers Defence Force stapte naar de rechter om een einde te maken aan het verbod op demonstreren met trekkers. De groep noemt het verbod een inperking van het recht op demonstratie.
Volgens Schuiling is daarvan geen sprake. "Ik torn niet aan het recht om te demonstreren, waar wel aan de middelen die men daarbij inzet. We zijn bereid een demonstratie goed mogelijk te maken, maar er valt niet mee te praten en je kunt dus ook geen afspraken maken."
"Boeren die een wat andere opvatting hebben worden ook geïntimideerd", zegt Schuiling. "We zien dat men elke regel en elke afspraak aan de laars lapt. Dat zien we nu opnieuw in Wijster. Men wil niet beseffen hoe gevaarlijk dat is."
Een paar honderd mensen met tientallen trekkers hebben zich vanavond verzameld in het Drentse Wijster, waar vanochtend al tientallen betogers werden aangehouden.

In gesprek met welwillende boeren

GroenLinksleider Klaver vindt dat het kabinet niet met Farmers Defence Force zou moeten praten "zolang ze dit soort acties houden".
Lodders (VVD): "De boeren schieten helemaal niets op met deze acties. Ik denk dat het heel belangrijk is dat we met de boeren die wél welwillend zijn in gesprek gaan."
Morgen doet de rechter uitspraak in het kort geding van Farmers Defence Force. Als de rechter het trekkerverbod niet verbiedt, beslist Schuiling zondag over verlenging van het verbod. "Daarbij zullen de gebeurtenissen in Zeeland en Wijster meetellen."
Archeologen gaan onder Binnenhof resten Van Oldenbarnevelt zoeken
Wo. 8 juli 2020, 20:08


Er komt een opgraving om stoffelijke resten te vinden van Johan van Oldenbarnevelt, de raadspensionaris die in 1619 op het Binnenhof werd onthoofd. Het is niet uitgesloten dat er nog skeletresten van hem liggen in de grafkelder onder de vloer van de Eerste Kamer, schrijft minister Van Engelshoven van Cultuur in een brief.
Het archeologisch onderzoek wordt uitgebreid aangepakt, want in die grafkelder liggen de resten van nog honderden andere historische figuren uit een periode van vijfhonderd jaar.
De kans is klein dat Van Oldenbarnevelt wordt gevonden, waarschuwt Van Engelshoven. "De wetenschappelijke en maatschappelijke betekenis van deze plek is echter dusdanig groot dat we toch kiezen voor een uitvoering van een opgraving."

Twijfel

Het kabinet heeft lang getwijfeld over het nut van een archeologisch onderzoek naar de resten van Van Oldenbarnevelt. Ook Haagse archeologen waren niet meteen enthousiast, omdat het onwaarschijnlijk is of het complete lichaam er nog wel ligt. In die tijd was het gebruikelijk om allerlei lichaamsdelen, zoals hoofd en hart, op verschillende plekken te begraven.

Groots staatsman

SP-Kamerlid Van Raak vroeg in 2015 al naar een opgraving, omdat de wegens landverraad veroordeelde Van Oldenbarnevelt van grote betekenis is. "Hij was een groots staatsman die meer vrijheid van religie wilde, zodat ook minderheden in Nederland hun plek konden vinden", zegt Van Raak.
Van Raak hoopte dat het kabinet door de renovatie van het Binnenhof overstag zou gaan. In principe staat het openbreken van de vloer van de Eerste Kamer niet gepland, maar het kabinet vindt de renovatie een goed moment om te gaan graven.

Doodskisten

De kans is groot dat de archeologen in de kelder een chaos aantreffen van door elkaar gegooide skeletten van allerlei grafelijke families. Bij de sloop van de Hofkapel in 1879 hebben archeologen op hardhandige wijze grafzerken en doodskisten doorzocht, zegt de Haagse afdeling archeologie.
Het is ook onmogelijk een hedendaagse dna-match te vinden voor Van Oldenbarnevelt, waardoor identificatie via deze weg niet kan.
De hoop is gevestigd op het vinden van de zoon van de raadspensionaris, die ook in de grafkelder terechtkwam. Als er twee "genetisch nauw verwante skeletten" in de leeftijd van vader en zoon worden gevonden is de kans groot dat het om de Van Oldenbarnevelts gaat.
Van Raak is erg blij met het historische onderzoek. "Onze grootste staatsman hoort niet in een vergeten kelder te liggen."
Peilingwijzer: VVD zakt iets terug na 'coronapiek', D66 en CDA winnen zetels terug
Wo. 8 juli 2020, 18:37


In de Peilingwijzer is er negen maanden voor de verkiezingen bovengemiddeld veel beweging. De VVD is met 38 tot 42 Kamerzetels nog altijd verreweg de grootste partij in de peilingen. Maar dat zijn wel 3 minder dan in mei, toen het vooral de partij van premier Rutte was die profiteerde van de waardering van de kiezer voor het kabinetsbeleid in de coronacrisis.
In de nieuwste Peilingwijzer, een gemiddelde van de peilingen van Ipsos, I&O Research en Kantar, zijn het twee andere regeringspartijen die winst boeken. Het CDA staat met 13 tot 17 zetels nog altijd op verlies ten opzichte van de laatste verkiezingen, maar scoort wel 2 zetels meer dan in mei. Hetzelfde geldt voor D66, dat 3 zetels terugwint en uitkomt op 11 tot 15 zetels.
De grootste oppositiepartij, de PVV, haalt eveneens 2 zetels terug en komt uit op 14 tot 18. De PvdA raakt er juist 2 kwijt, en komt op 11 tot 15. GroenLinks blijft ten opzichte van de Peilingwijzer van mei redelijk stabiel op 14 tot 16.

Lijsttrekkersverkiezingen

Volgens politicoloog Tom Louwerse, de maker van de Peilingwijzer, lijken bij de winst van CDA en D66 de lijsttrekkersverkiezingen in beide partijen een rol te spelen. "Dat zorgt voor veel media-aandacht, waarvan de meeste positief is. De kandidaten krijgen de ruimte om in de media te vertellen waar zij voor staan en wat hun ideeën zijn. En dat op een moment, laat onderzoek van I&O Research zien, dat naast de inhoud leiderschap een belangrijker stemmotief is geworden."
CDA-leden hebben de keus uit drie kandidaten, terwijl bij D66 al vast lijkt te staan dat minister Kaag voor voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking de nieuwe leider wordt. Volgens onderzoek van Ipsos en EenVandaag heeft Kaag een behoorlijke aantrekkingskracht op kiezers van andere partijen. "Dan gaat het met name om de meer progressieve kiezers", aldus Louwerse. "Je ziet bij Ipsos/Eenvandaag bijvoorbeeld ook dat D66 per saldo niet langer kiezers verliest aan GroenLinks, waar dat eerder nog wel het geval was."
De vierde regeringspartij ChristenUnie staat nog altijd op winst met 5 tot 7 zetels. Dat zijn er niet iets minder dan bij de SP, die onveranderd laag blijft op 8 tot 10 zetels.
Forum voor Democratie staat op 9 tot 13 zetels. Dat zijn er aanzienlijk minder dan in de Peilingwijzer van ruim een jaar geleden, maar nog altijd een grote winst ten opzichte van de 2 Kamerzetels van dit moment.

Partij voor de Toekomst

50Plus houdt na het vertrek van Henk Krol nauwelijks nog zetels over op 0 tot 2. Krols nieuwe Partij voor de Toekomst krijgt op dit moment 0 tot 1 zetels in de Peilingwijzer.
De Partij voor de Dieren komt uit op 4 tot 6 zetels, terwijl de SGP 3 tot 5 scoort. Denk, net als 50Plus een partij die de afgelopen maanden veel conflicten kende, moet het doen met 0 tot 2.
Geen online reclame meer bij publieke omroep, maar televisiereclame overdag blijft
Wo. 8 juli 2020, 18:03


NPO 1, 2 en 3 mogen in de toekomst toch reclameblokken vóór 20.00 uur blijven uitzenden. Wel verdwijnt in januari volgend jaar alle reclame op websites en andere online platforms van de publieke omroep en stopt de reclame rond kinderprogramma's. Minister Slob heeft hierover afspraken gemaakt met de publieke omroep.
Het kabinet wil veel minder reclame op de publieke zenders. Slob stelde in juni 2019 voor om alle reclame voor 20.00 uur te schrappen en pas vanaf 20.00 uur televisiereclame toe te staan. De publieke omroepen vreesden dat hierdoor een belangrijke inkomstenbron zou opdrogen.
De mediaminister is nu toch bereid om de hele dag door reclame toe te staan, want ook de omroepen worden hard getroffen door de coronacrisis. "Ze hebben hun reclame-inkomsten hard zien teruglopen, het is heel instabiel", aldus Slob.

Uitvallen

Het kabinet houdt wel vast aan het "reclameluw" maken van de publieke omroep. Vanaf 2022 wordt ieder jaar minder reclame uitgezonden, totdat in 2027 het aantal reclameminuten gehalveerd is.
De minister is tevreden met de aanpassingen. "We praten al jaren over het reclamevrij of -luw maken van de omroep en nu gaan we stappen maken." Hij is vooral blij dat er over een paar maanden al geen online reclame meer is. "Nu moet je je nog een of twee filmpjes doorworstelen voor je iets kunt terugkijken bijvoorbeeld op NPOStart."
NPO-bestuursvoorzitter Rijxman is ook tevreden. "De nieuwe afspraken betekenen ruimte voor de regio op NPO 2, waardoor NPO 3 de kraamkamer kan blijven voor talent. Bovenal ontstaat er nu meer financiële rust. Hard nodig om een kwalitatief hoogwaardige publieke omroep te kunnen blijven voor alle Nederlanders", zegt ze.
Op verzoek van de omroepen komt het door de politiek gewenste regionieuws op NPO 2 en niet op NPO 3, dat een zender blijft voor jongeren en experimentele programma's. Vanaf begin volgend jaar komt na het NOS Journaal van 18.00 uur een regionale programmering. Dat twee uur durende regioblok bestaat uit een selectie van nieuws uit verschillende regio's en programma's van landelijke omroepen met een regionaal karakter.
Van Rijns laatste dag als inspringminister: 'Ik was een apolitieke crisismanager'
Wo. 8 juli 2020, 18:02


Na drie maanden coronacrisis mag 'inspringminister' Martin van Rijn weer naar huis. Morgen maakt de PvdA'er als minister voor Medische Zorg plaats voor VVD'er Tamara van Ark. Van Rijn blikt terug op het tekort aan beschermingsmiddelen, de problemen rond de IC-capaciteit en hoe het is om als sociaaldemocraat in een centrumrechtse regering terecht te komen.
Maar het begint allemaal met een telefoontje. Woensdag 18 maart zakt VVD-minister Bruno Bruins tijdens een debat in elkaar. De grootste nood op de IC moet dan nog komen. Wel is al duidelijk dat er een enorm tekort aan beschermingsmiddelen is.

Met de handen in het deeg

Bruins is oververmoeid en treedt terug als coronaminister. Premier Mark Rutte doet een ongewone stap: op donderdagmiddag belt hij een oud-collega, van een andere partij die niet in de coalitie zit. Een oud-topambtenaar én oud-staatssecretaris op het ministerie van Volksgezondheid.
Martin van Rijn staat in de keuken met zijn vrouw een appeltaart te bakken als hij wordt gebeld door Rutte. "Ik stond met mijn handen in het deeg. Gewoon zo'n appeltaart uit zo'n pak. En dan een beetje kneden."
Lang hoeft hij niet na te denken. "De zorg staat zo onder druk, dan wil je ook wel helpen als anderen denken dat het nodig is." De laatste keer dat iemand uit de oppositie toetrad tot een kabinet was vlak na de Tweede Wereldoorlog.
Van Rijn treft de volgende dag een departement in shock aan na het flauwvallen van Bruno Bruins. Een ministerie "dat ongelofelijk onder druk staat om dag en nacht te werken". Voor Van Rijn is snel duidelijk dat hij twee prioriteiten heeft: het gevecht om de beschermingsmiddelen en het regelen van IC-capaciteit.

Spannende grafiekjes

Na drie maanden concludeert van Rijn dat je nooit echt voorbereid kunt zijn op een pandemie. "Elke pandemie is anders. Twee jaar geleden was er een ingrijpend griepvirus, de IC-capaciteit was iets van 1150 bedden, er werden er zo'n 950 van gebruikt, dus er zat wat buffercapaciteit." Met een pandemie als corona was geen rekening gehouden.
De 1150 bedden blijken al snel niet voldoende. "Ik vond het wel spannend, vooral toen je grafiekjes zag van hoe snel het virus zich kan verspreiden." Eind maart stijgt het aantal patiënten op de IC zo snel dat er moet worden opgeschaald naar 2400 bedden. Het RIVM spreekt zelfs over 2500 coronapatiënten op de IC per half april.
Vlak voor zijn laatste dag bezoekt Martin van Rijn een revalidatiecentrum voor patiënten die wekenlang op de IC hebben gelegen:
Ook zijn er grote zorgen over beschermingsmiddelen. In de ziekenhuizen is er net genoeg en in verzorgingstehuizen zijn tekorten. "We hadden genoeg voorraad voor de normale gang van zaken. Maar nu was de vraag 61 keer zoveel als normaal. En de productie in China en India stortte in. Dus je had én geen productie, én een vergrote vraag. Dat zijn twee plagen die moeilijk te beheersen zijn."
Nederland krijgt te maken met een markt die Van Rijn typeert als een 'bonanza', waarin Nederland toch netjes wil blijven. "We zijn niet met koffers geld over de wereld gereisd van 'laten we eens een voorraadje inkopen'. We wilden een duurzame stroom naar Nederland."
Van Rijn komt nagemaakte kwaliteitslabels tegen, zendingen die op het laatste moment worden weggekocht door partijen met meer geld, en vrachtwagens die niet op tijd het vliegtuig kunnen bereiken. "Het maakt helaas ook het slechte in de mens los."
Van Rijn gelooft wel dat Nederland nu beter is voorbereid op een tweede piek. "We hebben genoeg spullen en qua organisatie hebben we voldoende, maar het spannende punt blijft: waar halen we de mensen vandaan?" Daarvoor zouden volgens Van Rijn weer zorgmedewerkers uit andere disciplines kunnen worden ingeschakeld. En of de salarissen dan niet een beetje omhoog kunnen? "Wie weet."
Ook concludeert hij dat de zorg anders georganiseerd moet worden om in een crisis sneller op te kunnen schalen. "En er zal ook een ijzeren voorraad van beschermingsmiddelen moeten komen. Dat kost geld."

Steeds politieker

Dat Van Rijn nu stopt is een nadrukkelijk verzoek van PvdA-leider Lodewijk Asscher. Die wil zijn handen vrijhouden in debatten met de regering. Van Rijn: "Na het reces komt alles meteen in het teken van de verkiezingen te staan."
Van Rijn merkte dat zijn werk langzaam politieker begon te worden. "In het begin was ik een apolitieke crisismanager, echt volop bezig met de crisis. Maar naarmate de tijd vorderde, zag je ook dat er onderwerpen op beleidsterreinen naar voren kwamen."
De crisisminister keert niet terug naar het ziekenhuis waar hij bestuursvoorzitter was. Hij gaat eerst eens goed nadenken over de toekomst.
Lijsttrekkersverkiezing CDA moet over vanwege risico op manipulatie
Wo. 8 juli 2020, 17:03


Het CDA heeft besloten om zijn lijsttrekkersverkiezing over te doen, omdat het niet kan garanderen dat de verkiezing eerlijk is verlopen. Kwaadwillenden konden geautomatiseerd valse stemmen uitbrengen. Dat bevestigt de partij nadat de NOS met behulp van onderzoekers wist aan te tonen dat de verkiezing onveilig was.
Vanaf morgen moeten alle leden die hun stem al hadden uitgebracht, opnieuw stemmen. "We willen zeker weten dat de verkiezing eerlijk is verlopen, en dat kunnen we nu niet garanderen", zegt partijvoorzitter Rutger Ploum. Dat de verkiezing over moet, noemt hij "ontzettend vervelend".
CDA-leden konden oorspronkelijk tot morgenmiddag stemmen. Die planning verandert: nu kunnen leden stemmen van morgen 09.00 uur tot zaterdag 09.00 uur. Zaterdag om 17.00 uur volgt de uitslag.
Leden kunnen kiezen uit minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, staatssecretaris van Economische Zaken Mona Keijzer en Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt. Als geen van hen de absolute meerderheid haalt, volgt een tweede ronde; die duurt dan tot dinsdag.

'Geen aanwijzingen voor valse stemmen'

Volgens Ploum zijn er geen aanwijzingen dat er daadwerkelijk valse stemmen zijn uitgebracht, anders dan de stemmen van een ethische hacker die het probleem bij de partij aankaartte. Maar hij kan het ook niet uitsluiten; reden voor het partijbestuur om de verkiezing over te doen.
TU Delft-promovendus Jordy San Jose Sanchez ontdekte het probleem. Hij tipte eerst het CDA en toen de NOS. "Het ging fout met de stemcodes die mensen moeten invullen", zegt hij. "Er waren veel te weinig mogelijke combinaties."
Daardoor waren de codes te raden. "Als je willekeurig cijfers intikte, was er een kans van één op de 250 dat je een correcte stemcode invoerde", zegt San Jose Sanchez. Die kans is misschien nog relatief klein als je codes met de hand invoert, maar dat proces kan worden geautomatiseerd.
Met een computerprogrammaatje konden net zo lang willekeurige cijfers ingevoerd worden tot er een geldige stem werd uitgebracht. San Jose Sanchez slaagde erin op die manier drie valse stemmen uit te brengen. "Drie keer op Mona Keijzer, dat was toeval", zegt hij. Beveiligingsonderzoekers Tom Wolters en Benjamin Broersma wisten zijn bevindingen te verifiëren.
Toen San Jose Sanchez merkte dat het lukte om valse stemmen uit te brengen, staakte hij zijn pogingen. "Als ik was doorgegaan, had ik uiteindelijk alle stemmen kunnen uitbrengen", zegt hij. Op één computer had dat binnen 30 uur gekund, denkt hij. "Maar met wat meer voorbereiding kon dat binnen een uur."
Daardoor zouden wel de stemcodes van alle CDA-leden geblokkeerd worden: die leden hadden dan niet kunnen stemmen. Daarmee zou grootschalige fraude waarschijnlijk niet onopgemerkt zijn gebleven. Maar minder grootschalige, goed doordachte fraude zou lastiger op te sporen zijn, denkt de onderzoeker.
Opvallend genoeg gebruikt de partij bij de nieuwe stemming dezelfde codes van zeven cijfers. Wel moeten leden bij het stemmen hun postcode invoeren en is beveiligingsbedrijf Fox-IT ingehuurd.

Zebrapaden en verkeerslichten

Aanvankelijk dacht de partij het probleem gisteravond te hebben opgelost, door gebruikers te vragen om te bewijzen dat ze geen robot zijn. Gebruikers moeten dan bijvoorbeeld zebrapaden of verkeerslichten aanklikken.
Die aanpassing bleek echter ook eenvoudig te omzeilen, ontdekten Broersma en Wolters, waarna de partij vanmiddag besloot om de verkiezing over te doen.
VVD stelt keuze lijsttrekker uit, Rutte kan tot december nadenken
Wo. 8 juli 2020, 16:38


De VVD kiest voorlopig nog geen lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen van maart volgend jaar. Pas begin december presenteert het hoofdbestuur een kandidaat-lijsttrekker, zo heeft partijvoorzitter Van der Wal in een brief aan de leden bekendgemaakt.
Partijleider Rutte zou aanvankelijk na de zomer laten weten of hij opnieuw lijsttrekker wil worden. In de zomer wilde hij hier goed over nadenken. Maar de afgelopen weken liet hij zich al eens ontvallen dat het misschien wel later zou worden vanwege alle drukte door de coronacrisis.

Staatsman

In de vandaag gepresenteerde plannen heeft Rutte nog een kleine vijf maanden de tijd, tot uiterlijk 1 december. De coronacrisis wordt aangewezen als reden voor het uitstel, zegt NOS-verslaggever Wilma Borgman. "De commissies die bezig zijn met de kandidatenlijst en het verkiezingsprogramma hebben hun voorbereidende gesprekken niet goed kunnen voeren, zeggen ze bij de VVD."
Maar dankzij het uitstel kan Rutte zich ook nog langer profileren als de "staatsman die Nederland door de crisis leidt", zegt Borgman. "En dat levert hoge peilingen op voor de VVD. Het vertrouwen in het kabinet is nu ook ongekend hoog".
Borgman noemt het onwaarschijnlijk dat er nog een andere kandidaat-lijsttrekker komt. "Rutte wekt de indruk dat hij het zelf nog veel te leuk vindt en bovendien is er nog geen logische opvolger."
Rutte is meer dan 14 jaar politiek leider van de VVD; hij was lijsttrekker in 2006, 2010, 2012 en 2017. Sinds 2010 is hij premier.

Bekend

Bij de meeste partijen zijn de lijsttrekkers al bekend, alhoewel de leden dit nog wel officieel moeten goedkeuren. Lodewijk Asscher wil door in de PvdA, Segers bij de ChristenUnie, Ouwehand bij de Partij voor de Dieren, Klaver bij GroenLinks, Marijnissen bij de SP en Van der Staaij bij de SGP. De D66-leden moeten nog Sigrid Kaag aanwijzen. De CDA-leden kiezen deze week tussen de kandidaten De Jonge, Keijzer en Omtzigt.
Zo ziet de corona-app eruit, vandaag start grote test in regio Twente
Wo. 8 juli 2020, 13:28


Vanaf vandaag kunnen honderden mensen in de regio Twente een betaversie van de door de Nederlandse overheid ontwikkelde corona-app testen. De app is nog niet helemaal af, maar al wel zover klaar dat burgers ermee aan de slag kunnen.
De proef in de regio Twente is alleen bedoeld om te testen of de app duidelijk en goed is vormgegeven. Het 'matchen' met besmette personen gebeurt nog niet, maar de app registreert al wel wie je ontmoet hebt.
De app heeft de naam 'CoronaMelder' gekregen. Hij is nog niet te vinden in de downloadwinkels van Apple en Google, dat gebeurt pas als hij klaar is voor gebruik. De deelnemers krijgen per mail de mogelijkheid om de app via een testomgeving te downloaden. Ook journalisten hebben toegang gekregen tot de testversie.
Wie de app na installatie voor het eerst opent, krijgt uitleg over de werking. Op de eerste pagina staat dat de app een waarschuwing geeft als je in de buurt bent geweest van iemand die besmet blijkt te zijn met het coronavirus. Deze waarschuwing komt in de vorm van een melding.
Dit zijn de informatiepagina's die een gebruiker de eerste keer te zien krijgt:
De app zegt hierover nu: "Dit gebeurt als je 10 minuten dicht bij iemand bent geweest die later corona blijkt te hebben." Daarbij wordt uitgelegd dat er geen melding komt als een besmet persoon langs je fietst, omdat dit moment te kort duurt. Maar je kunt wél een waarschuwing krijgen als je bij zo iemand in de trein hebt gezeten, omdat het dan gaat om een langere tijdsduur.
Ook gaat de app in op de privacy van de gebruiker. Zo wordt benadrukt dat er gebruik wordt gemaakt van bluetooth-technologie en dat de gegevens veertien dagen worden gebruikt. Een gebruiker kan ervoor kiezen ze altijd te verwijderen. De app weet verder niet wie je bent en er worden geen locatiegegevens bewaard. Wie hier meer over wil weten, kan de knop 'Hoe werkt de app precies?' selecteren, hierachter zit meer informatie.
Vervolgens kun je de app aanzetten. Hierbij krijgt de gebruiker een scherm te zien met uitleg over wat er precies verzameld wordt. Op dit moment kun je er alsnog voor kiezen de app niet te laten functioneren.
Ga je er gewoon mee door, dan moet je apart toestemming geven om meldingen te ontvangen in het geval dat je bij een besmet persoon in de buurt bent geweest.
Via deze stappen kunnen gebruikers de app daadwerkelijk inschakelen:
Hierna komt een gebruiker uit op een overzichtsscherm waar bovenin staat: "De app is actief." Hierna kan het appvenster worden gesloten, de app blijft via bluetooth op de achtergrond werken. In dit venster kan een gebruiker ook aangeven dat hij of zij besmet is en er wordt informatie verstrekt over het aanvragen van een coronatest.
Grapperhaus voert druk op ict-bedrijven op: nu kinderporno verwijderen
Wo. 8 juli 2020, 11:47


Ict-bedrijven hebben nog twee maanden de tijd om kinderporno van hun servers te halen. Als zij in september nog geen orde op zaken hebben gesteld, dan worden hun namen openbaar gemaakt, zegt minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.
Grapperhaus stelde in juni een ultimatum aan zeventien hostingbedrijven, die volgens een meting van de TU Delft bovenaan de ranglijst staan van verspreiders van kinderporno. "Ze hebben een laatste kans gekregen om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen", schrijft hij nu in een brief aan de Tweede Kamer. En inmiddels is het aftellen begonnen, voor hij overgaat tot "naming and shaming voor een hoger doel".

HashCheckService

Volgens de minister werkt het overgrote deel ict-bedrijven inmiddels goed mee aan het kinderporno-vrij maken van het internet. Zij hebben zich gebonden aan de norm om schadelijke content binnen 24 uur te verwijderen. De hostingbedrijven kunnen daarbij gebruik maken van de gratis HashCheckService. Dat is een database waarin inmiddels 1,4 miljoen unieke codes staan van online kinderpornografisch beeldmateriaal. Daarmee kunnen zij gemakkelijk controleren of die content op hun servers staat.
In de eerste helft van dit jaar zijn met behulp van de database ruim 10.000 afbeeldingen verwijderd, schrijft Grapperhaus aan de Tweede Kamer. "Maar er zijn nog steeds lakse en foute ict-bedrijven die na een melding van online kinderporno niet (tijdig) tot verwijdering overgaan."
Daarom werkt hij ook aan een wet, waardoor deze bedrijven straks een boete of dwangsom riskeren als zij kinderporno niet snel genoeg verwijderen van het openbare web.
Kabinet past corona-spoedwet aan na kritiek
Di. 7 juli 2020, 20:48


Het kabinet past de aangekondigde corona-spoedwet verregaand aan om tegemoet te komen aan de luide kritiek. Bronnen bevestigen een bericht daarover van het AD.
De veelbesproken corona-app, die gebruikt kan worden voor het opsporen van besmettingen, is helemaal uit de wet gehaald. Ook de mogelijkheid voor de politie om in te grijpen bij mensen thuis staat niet meer in de wet, zeggen de bronnen.
Het kabinet wil met de spoedwet de huidige noodverordeningen vervangen. Die worden gehandhaafd door de burgemeesters, zonder dat gemeenteraden of burgers er iets over te zeggen hebben. Het was de Tweede Kamer die aandrong op een betere juridische basis voor de coronamaatregelen, maar sinds het kabinet de concepttekst van de wet openbaarde, is er juist vanuit de Kamer veel kritiek.

Achter de schermen

Omdat daarmee de steun voor de wet dreigde weg te vallen, is er achter de schermen onderhandeld tussen de coalitiepartijen. De oorspronkelijke invoeringsdatum, 1 juli, werd losgelaten. Naar verwachting neemt het kabinet aanstaande vrijdag een definitief besluit. Daarna moeten de Eerste en Tweede Kamer zich er nog over uitspreken.
Critici zeiden meteen al dat de spoedwet de overheid veel te veel macht geeft. Ook de Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan van het kabinet, ziet grote bezwaren.
Waarschijnlijk komt er voor de corona-app een aparte wet, waarin nog eens expliciet wordt vastgelegd dat het gebruik daarvan geheel vrijwillig is en niet kan worden opgelegd.

Zes maanden geldig

In de oorspronkelijke wet stond dat het "noodzaak" kan zijn dat de politie een woning binnengaat, omdat daar iets gebeurt waardoor het virus verspreid kan worden. Veel critici vonden dat veel te ver gaan, omdat de politie dan ook zou kunnen binnenvallen bij een familiefeestje in een te krappe woonkamer.
De geldingsduur van de wet wordt ook verkort, van een jaar naar zes maanden. Als de pandemie aanhoudt of weer oplaait, kan de wet met toestemming van het parlement verlengd worden.
Curaçao niet van plan in te stemmen met Nederlandse voorwaarden steunpakket
Di. 7 juli 2020, 19:27


De regering van Curaçao stemt niet in met de voorwaarden die Nederland stelt aan nieuwe coronaleningen. Vrijdag moeten Curaçao, en ook Aruba en Sint-Maarten, in de Rijksministerraad laten weten of ze instemmen. Premier Rhuggenaath van Curaçao maakte op een persconferentie bekend dat hij dat niet zal doen.
De eilanden zijn zwaar getroffen door de coronacrisis. Het toerisme, de belangrijkste inkomstenbron, ligt volledig op zijn gat. Er is 350 miljoen euro uitgetrokken voor een nieuw steunpakket en daar kan nog een miljard euro bij komen, zei staatssecretaris Knops vrijdag.
De voorwaarden zijn onredelijk, onacceptabel en druisen in tegen de rechtsstaat die Curaçao is binnen het koninkrijk, zegt Rhuggenaath. Ook vindt hij de tijd die hij krijgt om iets op de rails te krijgen te kort.

Geld verdelen

Een van de voorwaarden die Nederland stelt, is de oprichting van een instituut voor het financiële management van het eiland. "Nederland wil de miljoenen die het heeft beloofd niet overmaken aan de regering van Curaçao, die vertrouwen ze niet", zegt correspondent Dick Drayer in het radioprogramma Nieuws & Co. "Curaçao krijgt niets te zeggen over het instituut. Nederland gaat er dus het geld verdelen."
"De laatste jaren heeft Curaçao volgens Nederland weinig daadkracht getoond", zegt Drayer. Premier Rutte vindt dat hervormingen in het pensioenstelsel en van arbeidsmarktsystemen te lang op zich laten wachten. "Dat is een gruwel in de ogen van Knops en premier Rutte en ze denken dat dat alleen voorkomen kan worden door er zelf in te stappen. Als Curaçao dat niet wil moet Nederland ook bekijken wat het gaat doen."

Verrassende stap

Als Curaçao akkoord gaat met de voorwaarden voor de lening levert het eiland volgens premier Rhuggenaath zijn autonomie in. Een andere optie is een eigen reddingsplan presenteren en zorgen dat iedereen daar zijn schouders onder zet. "Maar concreter dan dat werd het niet", zegt Drayer. "Dat zal hier in de samenleving tot veel kritiek leiden, want ook hier zijn ze er niet van overtuigd dat Curaçao het zelf kan."
Drayer spreekt van een verrassende stap van Rhuggenaath. Hij had verwacht dat die met veel mitsen en maren toch akkoord zou gaan.
De bevolking heeft de steun hard nodig, zegt Drayer. "Er is nu al weinig geld, alleen het bedrijfsleven krijgt steun. Wat er nu binnenkomt uit de vluchten die er inmiddels weer zijn, is niet genoeg om op te kunnen draaien. De kas met dollars en euro's raakt leeg en dan kunnen wij hier niet meer de standaard hanteren die we al jaren hanteren: een zeker welzijn binnen de Cariben."
Wat Aruba en Sint-Maarten zullen doen, is nog niet duidelijk. De regeringen daar zijn ook niet gelukkig met de Nederlandse voorwaarden.
'Wetsvoorstel Ollongren dupeert 140.000 alleenstaande woningzoekenden'
Di. 7 juli 2020, 14:35


Een wetsvoorstel van minister Ollongren van Binnenlandse Zaken dupeert tienduizenden alleenstaande woningzoekenden. Dat zeggen de branchevereniging van woningcorporaties Aedes en de huurdersbelangenorganisatie Woonbond in een reactie op een wetsvoorstel.
Als het voorstel wordt aangenomen, komen 140.000 alleenstaande woningzoekenden niet langer in aanmerking voor een betaalbaar huurhuis, schrijven Aedes en Woonbond in een gezamenlijke verklaring.

Toewijzingsgrens

De minister wil dat meerpersoonshuishoudens met een laag middeninkomen sneller in aanmerking komen voor een betaalbare huurwoning. In het voorstel dat gisteren naar de Kamer is gestuurd, gaat de toewijzingsgrens voor meerpersoonshuishoudens omhoog van 39.055 euro naar 43.126 euro. Daardoor komen meer mensen uit deze inkomensgroep in aanmerking voor een sociale huurwoning.
Voor eenpersoonshuishoudens gaat de toewijzingsgrens voor een sociale huurwoning omlaag van 39.055 euro naar 35.938 euro. Daardoor komen uit deze groep dus juist minder mensen voor een sociale huurwoning in aanmerking.

Hogere kosten

Ollongren rechtvaardigt de maatregel met een onderzoek van het Nibud, waaruit blijkt dat meerpersoonshuishoudens minder aan woonruimte kunnen besteden dan eenpersoonshuishoudens; meerpersoonshuishoudens zijn meer kwijt aan boodschappen, verzekeringen, vervoer en de energierekening.
Aedes en Woonbond maken ook bezwaar tegen Ollongrens voornemen om huurders met een hoog inkomen meer huur te laten betalen: 50 of 100 euro per maand meer, afhankelijk van hun inkomen.
Huis voor Klokkenluiders: melder atoomspionage in jaren 70 benadeeld
Di. 7 juli 2020, 13:37


Klokkenluider Frits Veerman is benadeeld door zijn voormalige werkgever, omdat hij melding had gemaakt van bedrijfsspionage van staatsgeheime informatie. Dat concludeert het Huis voor Klokkenluiders na uitgebreid onderzoek naar een kwestie die meer dan veertig jaar geleden speelde.
Het Huis noemt overigens zelf niet de naam van de betrokkene, maar het is duidelijk om wie het gaat. Veerman werkte als technicus en later als fotograaf bij het Fysisch Dynamisch Onderzoekslaboratorium (onderdeel van Stork), dat nauw samenwerkte met Urenco, een producent van verrijkt uranium.
Veerman waarschuwde in de jaren zeventig voor zijn collega, de Pakistaanse atoomgeleerde Abdul Khan. Die speelde gevoelige informatie door aan zijn vaderland en werd in 1983 door een Nederlandse rechtbank wegens spionage veroordeeld tot vier jaar cel. Twee jaar later werd dat vonnis vernietigd wegens een vormfout. Daarna zag het Openbaar Ministerie van verdere vervolging af. Khan wordt beschouwd als de vader van de Pakistaanse atoombom.

Redelijk vermoeden van een misstand

Het Huis voor Klokkenluiders heeft vastgesteld dat Veerman in de jaren zeventig zijn vermoedens een paar keer bij zijn werkgever heeft gemeld, eerst anoniem, later met naam en toenaam. Hij lichtte ook de BVD in, de voorloper van de AIVD.
Veerman kreeg na zijn meldingen bij zijn werkgever eerst ander werk en in 1978 werd hij ontslagen. Volgens het Huis voor Klokkenluiders is het "aannemelijk" dat de verandering en het ontslag samenhingen met zijn meldingen.
Het Huis vindt dat er een redelijk vermoeden was van een maatschappelijke misstand, namelijk "het overtreden van wettelijke geheimhoudingsbepalingen en beveiligingsvoorschriften, met als als doel staatsgeheime informatie aan het buitenland te verstrekken". Volgens het onderzoeksrapport heeft de geschiedenis uitgewezen dat zijn vermoeden terecht was.
"Een klokkenluider mag als gevolg van zijn mening niet worden benadeeld; klokkenluiders dienen immers een algemeen maatschappelijk belang en dat mag niet in hun nadeel werken", zegt het Huis. Overigens bestaat de toenmalige werkgever niet meer als bedrijf.

Geen oordeel over overheid

Veerman vindt dat ook de Nederlandse overheid hem heeft benadeeld. Hij is meerdere keren verhoord door de BVD (de voorloper van de AIVD) en de Rijksrecherche en hij is ook in het buitenland ondervraagd, naar eigen zeggen omdat zijn naam voorkwam in een internationaal systeem. Hij zegt ook dat hij destijds van de overheid te horen heeft gekregen dat hij zijn mond had moeten houden en dat hij daarom is ontslagen.
Het Huis voor Klokkenluiders gaat in het onderzoeksrapport niet in op de rol van de overheid: "Omdat de Nederlandse overheid op geen enkel moment als werkgever in de zin van de Klokkenluiderswet kan worden aangemerkt, is het Huis niet bevoegd om onderzoek te doen naar het handelen van de overheid."

Eerherstel en gerechtigheid

In een reactie zegt Veerman dat hij de conclusies van het Huis als een vorm van eerherstel en gerechtigheid ziet: "Ik probeerde staatsgeheimen in Nederland te houden. Pakistan heeft een atoombom kunnen ontwikkelen dankzij de kennis die Khan bij Stork heeft opgedaan."
Volgens hem is de kennis later verspreid naar China, Noord-Korea en Iran. Veerman beraadt zich nu op verdere stappen. "Een overheid die een burger behandelt als een crimineel, zijn mond probeert te snoeren, hem vastzet in de Bijlmerbajes en in de hele wereld laat volgen, die moet in mijn ogen worden aangepakt."

Nader onderzoek rol overheid

Ook SP-Kamerlid Van Raak, een van de initiatiefnemers van het Huis voor Klokkenluiders, spreekt van eerherstel voor Veerman. "Maar dit laat ook zien dat de overheid een misdaad heeft begaan door atoomgeheimen door Pakistan te laten stelen."
Hij wil dat de CTIVD, de toezichthouder op de veiligheidsdiensten, onderzoek doet naar de rol van de BVD en van het toenmalige kabinet.
In 2005 suggereerde oud-premier Lubbers in het radioprogramma Argos dat Nederland bewust heeft afgezien van actie tegen Khan, op aandringen van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA.
"Dat wij onze eigen rechtsstaat buitenspel zetten om in opdracht van andere landen atoomspionage toe te staan, is natuurlijk heel ernstig", vindt Van Raak. "Klopt het echt dat Nederland verantwoordelijk is voor de atoombom van Pakistan en misschien wel die van Noord-Korea en andere landen?", voegt hij eraan toe.
Regering Curaçao boos over voorwaarden Den Haag voor coronahulp
Di. 7 juli 2020, 11:43


De regering van Curaçao legt zich niet neer bij de voorwaarden die Nederland stelt aan nieuwe coronaleningen. Die zouden indruisen tegen afspraken over de staatkundige relatie, vastgelegd in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden.
Aruba, Curaçao en Sint-Maarten zijn zwaar getroffen door de coronacrisis. Staatssecretaris Knops van Koninkrijksrelaties bracht de regeringen van deze landen het afgelopen weekend op de hoogte van de voorwaarden die Den Haag stelt aan een nieuw steunpakket. Een van de voorwaarden is de oprichting van een onafhankelijk instituut dat op de verdeling van het geld toeziet. Volgens het Antilliaans Dagblad wordt dit instituut bemenst door "drie Europees-Nederlandse experts".
De regering van Curaçao is daar boos over. Volgens het kabinet van premier Rhuggenaath wordt de democratie aangetast en past dit niet bij de manier waarop de landen in het koninkrijk met elkaar omgaan. De gevolmachtigde ministers van Aruba en Sint-Maarten lieten vrijdag na de Rijksministerraad weten dat ook hun regeringen ongelukkig zijn met de voorwaarden die Nederland stelt.

Minstens 350 miljoen euro steun

De drie landen moeten aanstaande vrijdag in de Rijksministerraad laten weten of ze instemmen met de voorwaarden, waar ook een sanering van het ambtenarenapparaat en een hervorming van het pensioenstelsel onder vallen.
Als een EU-land als Italië of als landen binnen het koninkrijk in een crisis om hulp vragen, moet je daartoe bereid zijn, zei premier Rutte vrijdag na de Rijksministerraad. "Maar dan zeg ik wel, doe nou alles om het een volgende keer zelf te kunnen oplossen." Aruba, Curaçao en Sint-Maarten zeggen dat ze daar al mee bezig zijn, maar volgens Rutte gaat dat te langzaam.
Voor steun aan de landen is al 350 miljoen euro uitgetrokken. Daar kan een bedrag tot 1 miljard euro bijkomen, zei staatssecretaris Knops vrijdag. Hij benadrukte dat de financiële situatie van de landen al langer slecht is. Volgens hem is dit het moment om de "weerbaarheid" van Aruba, Curaçao en Sint-Maarten te vergroten en kan dat niet worden uitgesteld.
Nieuwsuur zond vrijdag deze reportage uit over de nieuwe leningen aan Aruba, Curaçao en Sint-Maarten:
De Jonge wil jaarlijks debat over aantal migranten
Ma. 6 juli 2020, 22:10


We moeten in Nederland jaarlijks een debat voeren over het aantal migranten dat we willen toelaten. Dat voorstel deed Hugo de Jonge, kandidaat-lijsttrekker van het CDA, tijdens het enige treffen tussen de drie kandidaten. Hij wil zo de migratie beheersbaar houden.
Jaarlijks groeit de Nederlandse bevolking met ruim 100.000 mensen, grotendeels door migratie. De meeste migranten komen hiernaartoe om te werken en zijn afkomstig uit Oost-Europa. "Groei van de bevolking, ook door migratie, is op zich positief", zei De Jonge. "Maar door de huidige hoeveelheden wordt de spankracht van de samenleving overvraagd."
Mensen kunnen er volgens de vicepremier onzeker door worden. Ze hebben het gevoel dat ze de grip verliezen. Daarom pleit hij voor een systeem zoals ze dat ook in Canada kennen. "Jaarlijks een debat over de aantallen. Hoeveel willen we, wat kunnen we aan?"
De Jonge erkende dat er in de Europese Unie vrij verkeer van personen bestaat, maar hij wil in Europees verband afspraak maken om de migratiestromen onder controle te houden. Dat is volgens hem ook in het belang van de Oost-Europese landen, waar nu een groot deel van de goed opgeleide bevolking de biezen pakt om naar het Westen te gaan.
De CDA-leden mogen vanaf vandaag stemmen over wie de nieuwe lijsttrekker moet worden. Naast Hugo de Jonge zijn staatssecretaris Mona Keijzer en Kamerlid Pieter Omtzigt kandidaat. Donderdag gaan de stembussen dicht. Als geen van de kandidaten de absolute meerderheid haalt, volgt er een tweede ronde.

Vriendelijk

De kandidaten gingen niet rechtstreeks met elkaar in discussie, maar spraken over de zorg, de economie en de rechtstaat. Ook werden ze geïnterviewd over hun persoonlijke drijfveren en speerpunten. Ze bleven vriendelijk en waren het over veel dingen eens.
Mona Keijzer maakt zich zorgen over toekomst van de jongeren, zei ze. Die dreigen het slechter te krijgen dan hun ouders. "Ze vinden moeilijker een stageplek of een baan en moeten jaren wachten op een woning. De platformeconomie, waarin veel jongeren een klein baantje hebben als bijvoorbeeld maaltijdbezorger, is haar een doorn in het oog. "De flexibilisering is volslagen doorgeslagen."
Kamerlid Pieter Omtzigt kwam terug op de affaire rond de kinderopvangtoeslag die hij zelf, samen met de SP, boven tafel kreeg. De Belastingdienst beschuldigde honderden ouders ten onrechte van fraude. De meeste ouders hebben een migratieachtergrond. "Het is eigenlijk het grootste discriminatieschandaal dat Nederland tot nu toe gekend heeft", zei Omtzigt.
Hij wees erop dat zijn eigen vrouw met een migratieachtergrond naar Nederland is gekomen en dat hij regelmatig de oosters-orthodoxe kerk bezoekt. "Wij zijn als CDA een diversiteitspartij en dat zouden we wel wat vaker kunnen laten merken."
Week van de waarheid voor leiderschap en koers CDA
Ma. 6 juli 2020, 17:02


Met welke leider gaat het CDA een nieuw tijdperk in? En welke kant gaat het CDA met deze nieuwe leider op? Zoekt die de koers van een middenpartij, of gaat het meer naar links of rechts? Kan er worden samengewerkt met Forum voor Democratie of juist niet?
Over deze en andere gingen de drie CDA-lijsttrekkerskandidaten vanavond met elkaar in debat. Minister Hugo de Jonge, staatssecretaris Mona Keijzer en Kamerlid Pieter Omtzigt debatteerden in Utrecht onder leiding van Lucille Werner en Donatello Piras.
Sinds 18.00 uur kunnen de CDA-leden al stemmen op hun favoriete lijsttrekkerskandidaat.

Geen tweestrijd

Heel lang leek het te zullen gaan tussen de twee 'kroonprinsen' De Jonge en minister Hoekstra van Financiën. Toen die laatste half juni bedankte voor de eer, leek het leiderschap voor De Jonge binnen handbereik. Daarna stelde ook Mona Keijzer zich kandidaat en dat was misschien niet eens zo verrassend, maar sinds Kamerlid Pieter Omtzigt zich ook meldde laten peilingen zien dat het nog spannend kan worden.
Zoals het er nu naar uitziet haalt geen van de kandidaten een absolute meerderheid in de eerste ronde. In een laatste peiling van EenVandaag staat De Jonge op 47 procent, Omtzigt op 34 procent en Keijzer op 15 procent.
Lang hoeven de CDA leden overigens niet in spanning te zitten over de uitslag, want donderdag om 12.00 uur sluiten de virtuele stembussen alweer. Mocht er geen duidelijke meerderheid zijn voor één kandidaat, dan volgen er nog meer rondes.

Stad en platteland

De Jonge, vicepremier en voormalig wethouder in Rotterdam, was de laatste tijd vooral zichtbaar in zijn rol bij de aanpak van de coronacrisis. De minister van Volksgezondheid had eigenlijk geen zin in een lijsttrekkersstrijd -"Je kunt elkaar ongemerkt beschadigen"- maar toen duidelijk werd dat het bestuur toch een verkiezing uitschreef, laste hij alsnog een flitstournee door het land in en deed diverse interviews.
Hij spreekt zich onder meer uit voor een sterker CDA in de stad. "Ik zie geen tegenstelling tussen stad en platteland" zegt hij daarover in het AD, "maar we zijn er onvoldoende in geslaagd electoraal iets in de stad op te bouwen."
Van De Jonge wordt wel gezegd dat hij in sociaal-economisch opzicht een wat linkser profiel heeft dan de afgehaakte Hoekstra. Bij zijn kandidaatsstelling benadrukte hij vooral voor een politiek van het midden te zijn. "Het midden waar het CDA als brede volkspartij hoort."
CDA'ers die vinden dat de partij onder de vorige leider Sybrand Buma te veel naar rechts is opgeschoven zal het aanspreken dat hij zich verschillende keren tegen landelijke samenwerking met Forum uitgesproken heeft. Maar zin of geen zin in een lijsttrekkersstrijd, vanavond moet hij dus toch aan de bak.

'Recht-door-zee-type'

Dat was, als het aan Mona Keijzer ligt, vaker gebeurd. In het AD van vandaag zegt ze diverse verzoeken om meer ontmoetingen te hebben gedaan, maar ze kreeg nul op het rekest, de "agenda's zaten in de weg". Jammer, vindt Keijzer.
De staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat ("ik ben ook een kroonprinses") deed al eens een gooi naar het partijleiderschap, in 2012. De onderneemster van huis uit, die zichzelf een "recht-door-zee-type" noemt, profileert zich met een meer rechtse agenda dan De Jonge en zegt juist niemand bij voorbaat te willen uitsluiten.
In het gesprek met het AD zegt ze niet te begrijpen dat De Jonge dat wel doet. "Dus dat snap ik niet zo goed van Hugo, dat hij nu Forum uitsluit. Dan zeg je tegen de linkse partijen: alsjeblieft, hier ben ik, waar moet ik gaan zitten? Dat vind ik niet slim."
Pieter Omtzigt is wellicht de meest verrassende kandidaat. Het Kamerlid, dat links noch rechts genoemd wil worden, maakte naam als een soort terriër die zich bijvoorbeeld vastbeet in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Jarenlang stond hij gedupeerden bij. Zijn soms harde aanpak leidt wel eens tot wrijvingen in de fractie, maar hij is ook een stemmentrekker voor de partij. Zo kwam hij in de Kamer terecht door genoeg voorkeursstemmen te verzamelen.
Volgens politiek verslaggever Xander van de Wulp hebben alle drie de kandidaten zich voorgenomen om de anderen niet hard aan te vallen. "Je hoort dat ze vooral de kracht van de partij willen laten zien en dat het alleen om stijlverschillen zou gaan. Deze strijd is echter meer geworden dan dat: het gaat echt om wat voor een partij het CDA wil zijn. Tussen De Jonge en Keijzer speelt bijvoorbeeld de strijd of het CDA samenwerking met Forum voor Democratie landelijk uitsluit. Dat is echt een vraag die de CDA-leden diep verdeelt, net als in 2010, toen de samenwerking met de PVV de partij verscheurde. Door deze leiderschapsstrijd wordt de hele discussie over een mogelijke samenwerking naar voren gehaald en nu al scherp gevoerd."
De kandidatuur van Omtzigt heeft de race ook weer helemaal op z'n kop gezet, stelt Van der Wulp. "Het CDA is van oudsher een bestuurderspartij. Omtzigt is een kandidaat die juist strijdt tegen te veel macht voor de overheid. Ook hierdoor moeten de CDA-leden scherp kiezen."
Het partijbestuur spreekt zich niet uit voor een van de drie kandidaten, maar duidelijk is volgens Van der Wulp wel dat De Jonge bij het partijkader de favoriet is. "Na het wegvallen van Hoekstra als kandidaat, vindt bijna het hele actieve kader van het CDA dat De Jonge de nieuwe leider moet worden."
"De afgelopen tijd hebben velen hun steun voor hem ook expliciet uitgesproken", zegt Van der Wulp. "Er is wel onzekerheid over hoe de strijd gaat uitpakken. De populariteit van Omtzigt is ook zijn twee tegenstanders niet ontgaan. Maar ze denken dat veel aanhangers van Omtzigt misschien geen CDA-lid zijn, en dat zijn de enige stemgerechtigden in dit geval."
Wie kiest het CDA als nieuwe aanvoerder? 'De strijd verandert iedere dag'
Zo. 5 juli 2020, 20:46


De strijd om het lijsttrekkerschap bij het CDA is begonnen. De drie kandidaten hebben zich nog maar net aangemeld: Hugo de Jonge, Mona Keijzer en Pieter Omtzigt. Ze moeten zich snel profileren, want deze week stemt hun achterban. Morgenavond gaan de drie met elkaar in debat. Over hun koers en hun ambities.
Een kandidaat moet een absolute meerderheid halen en geen van de kandidaten lijkt dat nu, bij de eerste stemronde, al in zicht te hebben.

Frontrunner

"De strijd bij het CDA wordt steeds spannender en verandert iedere dag", zegt politiek duider Arjan Noorlander. "Eerst leek het Hoekstra tegen de Jonge te worden. Toen De Jonge tegen Keijzer, maar de afgelopen dagen is het beeld weer aan het draaien. Pieter Omtzigt lijkt in verschillende peilingen steeds dichter bij De Jonge te komen."
De Jonge is nu vicepremier en heeft een grote rol in de aanpak van de coronacrisis. "Hij is duidelijk de frontrunner. Hij wil van het CDA weer de grote middenpartij van weleer maken. De Jonge is de gedroomde kandidaat van de partijtop", zegt Noorlander.
"Eigenlijk ging iedereen ervan uit dat hij zonder een echte verkiezingsstrijd het CDA naar een middenkoers zou sturen. Maar juist die ruk naar het midden maakt hem nu kwetsbaar in een echte verkiezingsrace omdat hem dat ook kleurlozer maakt."
Hugo de Jonge associeert zich altijd met Rotterdam, de stad waar hij 25 jaar geleden als student ging wonen en later wethouder werd. We gingen terug naar de Moerkerkestraat met Sven de Langen, die De Jonge opvolgde als wethouder in Rotterdam.
En zeg je Mona Keijzer, dan zeg je Volendam. Keijzer komt uit een echte vissersfamilie. Hard werken, aanpakken en doorzetten: dat zit in haar genen. De middenstand in Volendam zet de kaarten op 'hun Mona'.
Noorlander: "Keijzer, nu staatssecretaris, werpt zich op als het rechtse alternatief dat er voor ondernemers en boeren wil zijn. Ze sluit daarbij Forum voor Democratie niet uit, wat veel CDA'ers wel doen."
"De kandidatuur van Keijzer hing al wat langer boven de markt", zegt Noorlander. "Zij ergerde zich eraan dat het erop leek dat Hoekstra en De Jonge de buit zouden gaan verdelen. Ze profileert zich nadrukkelijk op haar vrouw-zijn en op haar rechtsere agenda. Naast partijtijger De Jonge zet ze zich neer als de 'gewone kandidaat van het volk'."
In Volendam schatten ze de kansen van Mona Keijzer hoog in.
Nationale én internationale bekendheid heeft Pieter Omtzigt inmiddels. Onder meer door het toeslagendossier van de Belastingdienst. "Hij is voor velen een held geworden die door zijn eigenwijsheid en volharding misstanden, zoals bij de Belastingdienst, keihard aanpakt. Maar diezelfde eigenwijsheid maakt hem niet altijd even populair bij de eigen partijtop", zegt Noorlander.
Met een kandidatuur van Omtzigt had niemand binnen het CDA serieus rekening gehouden. "Hij is al 17 jaar Kamerlid en was al regelmatig afgeschreven door de eigen partij als 'lastige collega'. Maar elke keer vocht de eigenwijze en onvermoeibare Omtzigt zich terug in de Tweede Kamer."
Zijn populariteit groeide de afgelopen jaren door keihard de gevestigde macht aan te pakken en daardoor lijkt hij nu plots de grootste uitdager van De Jonge te worden. Noorlander: "Maar veel CDA'ers vrezen hem ook als leider vanwege zijn persoonlijkheid."
Pieter Omtzigt moet in thuisstad Enschede nog werken aan zijn naamsbekendheid, merkte Nieuwsuur op straat. In 2012 liet Omtzigt al zien goed campagne te kunnen voeren.
NVWA nalatig na signalen over slachthuizen als 'corona-hotspot'
Zo. 5 juli 2020, 16:24


De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft tijdens de coronacrisis onverschillig en nalatig gereageerd op waarschuwingen dat de situatie in slachthuizen niet veilig was. Ook werden werknemers onvoldoende beschermd. Dit blijkt uit interne mails en stukken die Nieuwsuur in handen heeft van twee dierenartsen die voor de NVWA werk(t)en.
Al vanaf het begin van de coronacrisis werd er door eigen mensen van de NVWA gewaarschuwd voor de situatie in de slachterijen. Maar de dierenartsen Martien Scheepers en Jerome Stokkermans, die in de slachterijen moeten toezien op dierenwelzijn en voedselveiligheid, voelen zich onvoldoende gehoord en "in de steek gelaten" door de leiding van de NVWA.
Begin mei zegt de helft van de dierenartsen in een interne enquête dat ze regelmatig geen anderhalve meter afstand kunnen houden. Twee derde stelt dat afstand houden in de vleessector onmogelijk is. Toch antwoordt minister Carola Schouten van Landbouw op Kamervragen: "uit navraag bij de NVWA bleek niet dat de RIVM-richtlijnen op grote schaal niet worden nageleefd".
In zeker vijf slachterijen en vleesverwerkende bedrijven in Nederland zijn er corona-uitbraken geweest. Het is Scheepers en Stokkermans vanaf het begin al duidelijk dat de RIVM-richtlijnen "in het geheel niet handhaafbaar" zijn. Stokkermans mailt zijn leidinggevende: "Sinds jaar en dag werken we daar onder vaak erbarmelijke en ongezonde omstandigheden. De omstandigheden waren al op het randje, maar zijn onder de huidige corona-omstandigheden volstrekt onacceptabel."

In de steek gelaten

De zorgen in Nederland nemen ondertussen nog steeds toe. Op 22 maart gaat er een NL-alert uit: 'houdt afstand'. Maar in de slachthuizen gebeurt dat nog steeds niet. De meest ervaren NVWA-toezichthouders, de 'Senior Toezichthoudend Dierenartsen', sturen een boze mail naar het management.
"We werken op plaatsen waar zieke mensen aan het werk zijn. Waar onvoldoende beschermingsmiddelen beschikbaar zijn. Wij voelen ons (op alle mogelijke manieren) in de steek gelaten door ons management." Aan de collega's mailen ze: "Wij denderen door alsof er geen corona is."
Ook bij de FNV melden zich verontruste NVWA'ers, zegt bestuurder Mieke van Vliet. "Ze wilden ook vaste diensten, en niet op wisselende bedrijven, maar daar is geen gehoor aan gegeven." Volgens de NVWA wordt dat wel geprobeerd, maar is het binnen het rooster niet haalbaar. Volgens Scheepers en Stokkermans wordt een alternatief rooster niet bekeken.
Van Vliet zegt dat er wel richtlijnen komen vanuit de NVWA, maar dat die in de praktijk onwerkbaar blijken. Pas na een aantal grote uitbraken in slachthuizen, wordt er gehandeld.

Hygiënesluis

De vrouw van Scheepers, die ook voor de NVWA werkt, stuurt begin mei ook een brandbrief naar haar meerdere. Ze is geschrokken van de zogenoemde hygiënesluizen in het slachthuis waar ze werkt. "Ik wist niet wat ik zag, mensen die elkaar wegduwden om snel handen te wassen. Er wordt 0 cm afstand gehouden. Dit is mijns inziens een tikkende tijdbom."
De manager antwoordt dat ze het over "een paar dagen" zal bespreken: "Ik weet niet of we er überhaupt iets aan kunnen doen als het bedrijf ons wel de ruimte geeft. Daarnaast zitten medewerkers naast elkaar in de werkomgeving, kantine, transport en zeer waarschijnlijk wonen ze dicht bij elkaar. Dan is de hygiënesluis niet de bepalende factor." Op 12 mei krijgt de vrouw van Scheepers corona-achtige verschijnselen. Ze wordt pas na aandringen getest en blijkt inderdaad positief.
FNV-bestuurder Van Vliet: "Er spelen natuurlijk maatschappelijke belangen. De schappen mochten niet leeg. Dat is voor de gezondheidsbelangen gegaan." De bonden hebben er met de NVWA-top en het ministerie over gesproken. Volgens Van Vliet komt er een evaluatie van de gang van zaken.

Nauwelijks veterinaire kennis

De NVWA ligt al langer onder vuur. De dienst is ontstaan na een fusie van verschillende toezichthouders, waarop flink is bezuinigd. Ook vorig jaar verscheen nog een uitermate kritisch rapport over de organisatie.
Voor Stokkermans is de maat vol. Hij heeft gemaild dat hij niet meer voor de NVWA wil werken. "Er zijn vijf lagen management met nauwelijks veterinaire kennis. Dat kan niet anders dan verkeerd gaan. Corona laat zien wat er allemaal mis is binnen de NVWA. Er zitten geen mensen met verstand van zaken. De leiding heeft totaal geen idee wat er op de werkvloer speelt."
Ook Scheepers is kritisch. Hij zegt dat het interne beleid belangrijker is dan de gezondheid van de medewerkers. "Geen enkel lid van het management en ook menig teamleider heeft er ook maar enige weet van, wat er zich op de werkplaatsen afspeelt."
Azarkan wil lijsttrekker Denk worden, twee maanden na partijconflict
Za. 4 juli 2020, 23:37


Farid Azarkan stelt zich kandidaat om lijsttrekker te worden van Denk bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen. Dat maakte hij bekend in talkshow Op1. Na de zomer kiezen de partijleden de nieuwe lijsttrekker.
Volgens Azarkan, nu al partijleider, blijven de strijd tegen racisme en discriminatie speerpunten van zijn partij. "Juist nu het debat over institutioneel racisme op het scherpst van de snede wordt gevoerd, wil ik het momentum benutten om in Nederland werkelijk gelijkwaardigheid te bewerkstelligen. Ik wil het karwei afmaken."
De afgelopen maanden was er veel gerommel binnen Denk. Partijvoorzitter Selçuk Öztürk raakte in conflict met Azarkan en collega-partijlid Tunahan Kuzu. Öztürk bracht een buitenechtelijke affaire van Kuzu naar buiten en wilde Azarkan royeren als partijlid. Dat laatste besluit werd teruggedraaid door een beroepscommissie.
De drie leden van Denk hebben hun ruzie in mei uitgepraat. Öztürk liet daarna weten te zullen stoppen als Kamerlid en partijvoorzitter. Azarkan zei in Op1 dat hij op de steun van zijn collega's kan rekenen. "Kuzu steunt me voor 200 procent, Öztürk voor 100 procent."
Ledenparlement FNV stemt nu echt: komt er een nieuw pensioenstelsel?
Za. 4 juli 2020, 06:30


Het bepaalt de oude dag voor miljoenen Nederlanders. Maar door technische problemen, bezwaren over de stemmingsprocedure en tijdgebrek werd er twee weken geleden door het FNV-ledenparlement niet gestemd over het pensioenakkoord.
Vanmiddag rond 13.00 uur brengen leden alsnog hun stem uit. Bij een akkoord staan alle seinen op groen voor het nieuwe pensioenstelsel.

Ontbrekende stukken

Twee weken geleden zaten een paar zaken het hoogste FNV-orgaan niet lekker. Zo was er volgens de leden te weinig uitleg en te weinig tijd voor een keuze over zo'n omvangrijk en complex onderwerp als het nieuwe pensioenstelsel. "Het is moeilijk om een afweging te maken over stukken als die ontbreken", zei spoorpersoneel-vertegenwoordiger Peter den Haan daarover.
En corona of niet: een meerderheid van de leden verkoos een fysieke stemming boven een digitale. "Wij willen elkaar in de ogen kunnen kijken", was het bezwaar tegen de digitale setting van twee weken geleden.
Door het uitstel en de versoepeling van de coronamaatregelen kan dat nu ook. In een hotel in Bunnik komt een groot deel van de 105 FNV-parlementsleden vandaag samen. Waarom is hun stem zo belangrijk voor het pensioenakkoord?

Cruciale stemming

Het principe-akkoord, dat vorig jaar al werd gesloten, is pas een echt pensioenakkoord als het door alle onderhandelingspartners is ondertekend. Twee weken geleden werd dit al gedaan door het FNV-bestuur, het kabinet en de werkgevers. Maar nog niet door het FNV-ledenparlement, het hoogste orgaan binnen de grootste vakbond van Nederland.
De stemming in het FNV-ledenparlement is dus cruciaal. Daarmee ligt het lot van het nieuwe pensioenstelsel in handen van vakbondsleden die zo'n 35 sectoren vertegenwoordigen. Een organisatiestructuur waarover vorig jaar nog een vernietigend rapport verscheen.
Met een uitstel van twee weken is het moment nu daar. Is er tegemoetgekomen aan de eisen die de leden hadden? Los van de inhoudelijke kritiek die sommige leden hebben op het akkoord, denkt de FNV van wel. "Parlementsleden hebben meer informatie gekregen over het akkoord en via webinars hebben leden en niet-leden vragen kunnen stellen", zegt woordvoerder Guus Staats. "En met een mogelijkheid om fysiek samen te komen, lijkt ook de praktische horde te zijn genomen."

'Extra tijd en informatie'

"Het lijkt erop dat er vandaag in ieder geval wordt gestemd", zegt ook Marike Knoef, pensioenexpert en hoogleraar economie aan de Universiteit Leiden. "Leden wilden extra info, de hoeveelheid info was eerder ook beperkt. Met de hoofdlijnen-notitie en berekening van het Centraal Planbureau is er nu meer info om een keuze te maken. Maar zeker weten doen we het nooit."
De extra tijd die leden hebben gekregen, is niet voor iedereen genoeg. "In onze ogen is het resultaat van de afgelopen weken niet voldoende, het voldoet niet aan de uitgangspunten waarmee de onderhandelingen zijn begonnen", zegt parlementslid Peter den Haan. "De paar onduidelijkheden die we bij de vorige stemming hadden, zijn duidelijk geworden, waardoor wij alleen maar zijn gesterkt in die opvatting."
Niet iedereen blij kunnen maken, hoort erbij, zegt FNV-woordvoerder Staats. "Sommige mensen zullen het er nooit mee eens zijn, maar die ruimte is er en dat geeft niks. De meerderheid zal met het akkoord eens zijn, verwacht ik."

'Hoe dan ook historisch'

Wel of geen akkoord, het moment is hoe dan ook historisch, zegt Knoef. "Tot nu toe hadden we beloftes over pensioenuitkeringen die al op jonge leeftijd werden gedaan. Daar stappen we nu vanaf, dat is een fundamentele verandering van het systeem."
Volgens haar is het daarnaast een bijzonder omvangrijke gebeurtenis. "We hebben het niet alleen over het pensioen van werknemers, maar ook over het nabestaandenpensioen, de AOW en eerder kunnen stoppen. Het is een groot pakket."
Ook de FNV noemt de stemming van vanmiddag "groot". "We praten er al elf jaar over met werkgevers en het kabinet. Veel mensen dachten dat het er nooit van zou komen. Ja, ik denk dat de mensen van het pensioenteam hierna wel een goed weekend vrij nemen."